Επιμέλεια κειμένου: LesbianPortal
Μία νέα μελέτη για την αστεγία ευάλωτων ομάδων στην Ελλάδα δημοσιεύτηκε πρόσφατα από το ΕΙΕΑΔ. Σύμφωνα με αυτήν η οικονομική κρίση, η οποία ξεκίνησε στην Ελλάδα το 2008 και εξακολουθεί να επηρεάζει τις περισσότερες κοινωνικές και οικονομικές παραμέτρους, αποκάλυψε – μεταξύ των άλλων δυστοπιών του ελληνικού κράτους – την έλλειψη ενός διχτυού κοινωνικής ασφάλειας στη χώρα. Αναδεικνύει πως οι αρχές όσο και οι πολίτες στη χώρα αντιλαμβάνονταν μέχρι πρόσφατα την κοινωνική προστασία κυρίως ως: α) κοινωνική ασφάλιση, β) υγειονομική περίθαλψη και γ) επιδοματική πολιτική για συγκεκριμένες ομάδες (π.χ. πολύτεκνες οικογένειες). Αλλά και γιατί, η εν πολλοίς, χαοτική κατάσταση του θεσμικού πλαισίου και η έλλειψη κρατικής κουλτούρας σε θέματα κοινωνικής πολιτικής και κοινωνικής στέγης τα χρόνια προ της οικονομικής κρίσης, δημιούργησαν περαιτέρω προβλήματα όπως π.χ. την έλλειψη κατηγοριοποιημένων, υπολογισμένων και επαρκώς αναλυμένων δεδομένων. Συνθήκη που δύναται να παραβιάσει τις οριζόντιες αρχές της Δημοκρατίας, καθώς οδηγεί σε σοβαρή έλλειψη διαφάνειας μέσω: α) συστημικής κακοδιαχείρισης των χρημάτων των φορολογουμένων, β) περιορισμού των κοινωνικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων για ορισμένες ομάδες πολιτών, οδηγώντας τες σε κοινωνικό αποκλεισμό, και γ) μη ανάληψης ευθύνης από το κράτος που οδηγεί σε θεσμικές διακρίσεις.
Η μελέτη διερευνά ειδικά χαρακτηριστικά και ανάγκες δύο ξεχωριστών κατηγοριών άστεγων ατόμων: α) ασθενών ψυχικής υγείας, και β) διεμφυλικών ατόμων. Ειδικότερα για τους/τις τρανς στην Ελλάδα, περισσότερο από το 50% βιώνουν ανεργία λόγω της μεταβατικής τους κατάστασης. Αυτό το ποσοστό είναι υψηλότερο για τις γυναίκες, λόγω της καθιερωμένης πατριαρχίας στην ελληνική κοινωνία αλλά και άλλων στερεοτύπων φύλου. Επιπλέον, η πλειονότητα των τρανς γυναικών απασχολείται στον τομέα της σεξουαλικής εργασίας ως μόνη λύση για εργασία. Παράλληλα, τις περισσότερες φορές, δεν έχουν πρόσβαση σε ενοικιαζόμενα σπίτια λόγω της κατάστασής τους. Ως εκ τούτου, η μόνη εναλλακτική λύση τους είναι να ενοικιάσουν στο όνομα συγγενών ή φίλων με ό,τι συνέπειες και δυσκολίες αυτή η πρακτική μπορεί να επιφέρει. Ένας δε σημαντικός αριθμός ηλικιωμένων τρανς ατόμων ζει υπό την απειλή της έξωσης ή σε ακατάλληλη στέγη και απορρίπτεται από τα δημόσια ιδρύματα για ηλικιωμένους/ες.
Η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα πιστεύει ότι η διαμόρφωση μιας βιώσιμης πολιτικής για τη στέγαση απαιτεί ορισμένα προπαρασκευαστικά βήματα που θα αυξήσουν την ορατότητα και θα προωθήσουν ίσα κοινωνικά δικαιώματα για αυτήν την ευάλωτη ομάδα. Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνουν τα πολιτικά κόμματα και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να υιοθετήσουν και να ενθαρρύνουν κατάλληλες πολιτικές στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης, της υγείας και της κοινωνικής προστασίας, όπως:
- βελτιώσεις του νομοθετικού πλαισίου στο πεδίο καταπολέμησης του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας,
- συνεχιζόμενες εκστρατείες που θα ενημερώνουν τον γενικό πληθυσμό για την τρανς κατάσταση π.χ. τη διαφορά μεταξύ του εκ γεννήσεως φύλου (βιολογικού) και της ταυτότητας φύλου,
- εκπαίδευση και κατάρτιση προσωπικού στο σύστημα υγείας σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα trans (και intersex) σύμφωνα με τις αρχές και τα ψηφίσματα των διεθνών οργανισμών,
- εκπαίδευση και κατάρτιση προσωπικού στον εκπαιδευτικό τομέα σχετικά με τους τρανσέξουαλ ενεργοποιώντας θεματικές ενότητες με ΛΟΑΤΚΙ θεματολογία,
- ενθάρρυνση και προώθηση της απασχόλησής τους στον δημόσιο τομέα (με ποσόστωση),
- αποποινικοποίηση της σεξουαλικής εργασίας.
Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα που εντοπίζεται, είναι ότι τα σχέδια δράσης της δημόσιας διοίκησης και των κοινωνικών υπηρεσιών για ευάλωτους πληθυσμούς που ζουν σε ακραία φτώχεια και είναι άστεγοι δεν περιλαμβάνουν διατάξεις για την ταυτότητα του φύλου. Είναι επομένως απαραίτητο τα Υπουργεία στο σύνολό τους, καθώς και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, να συμπεριλάβουν σε τέτοια σχέδια δράσης τους τρανς ανθρώπους.
Η μελέτη καταλήγει ότι η έλλειψη στέγης είναι ένα δυναμικό και πολύπλευρο φαινόμενο και άρα η χάραξη πολιτικής για τους αστέγους δεν πρέπει να έχει μόνο οριζόντια κατεύθυνση αλλά θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τα πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε ξεχωριστής ομάδας άστεγων. Την μελέτη μπορείτε να την βείτε εδώ.
