Για να μαθαίνουν οι παλιές και να θυμούνται οι νεότερες!
Γράφει η Σόζη Δαμιανού
Στην εποχή που ζούμε η πολιτική ορθότητα στη χρήση της γλώσσας μας είναι πλέον απαραίτητη. Στην προσπάθεια μας να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον στο οποίο όλες θα νιώθουμε ασφαλείς και στα πλαίσια συμπερίληψης κάθε οντότητας στη ζωή μας και την καθημερινότητα μας, δημιουργήσαμε αυτό εδώ το λεξικό ώστε να μάθουμε να χρησιμοποιούμε σωστά τις ορολογίες!
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά! Και τα βασικά είναι να μάθουμε να ξεχωρίζουμε και να κατανοήσουμε καλύτερα τις βασικές έννοιες που είναι άμεσα συνδεδεμένες με τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, στην οποία είμαστε κι εμείς μέρος αυτής. Οι βασικές έννοιες που συχνά μπερδεύουν όλοι οι άνθρωποι είναι η ταυτότητα φύλου, η σεξουαλική ταυτότητα, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, ο σεξουαλικός ρόλος και η σεξουαλική επιθυμία.
- Ταυτότητα φύλου: Η βαθιά, εσωτερική αίσθηση ενός ατόμου για το ποιο φύλο είναι (άνδρας, γυναίκα, και τα δύο, κανένα από τα δύο) η οποία μπορεί να διαφέρει από το βιολογικό φύλο που του αποδόθηκε κατά τη γέννηση. Εκφράζεται μέσω της προσωπικής αίσθησης του σώματος, της ένδυσης, της ομιλίας, κι άλλα πολλά.
- Cisgender (Σις): Όταν η ταυτότητα φύλου του ατόμου ταιριάζει με το φύλο της γέννησής του (π.χ., σις γυναίκα που γεννήθηκε θηλυκό).
- Transgender (Τρανς/Διεμφυλικό): Όταν η ταυτότητα φύλου διαφέρει από το φύλο της γέννησης (π.χ., τρανς άνδρας που γεννήθηκε θηλυκό).
- Φυλομετάβαση: Η διαδικασία (κοινωνική, ιατρική, νομική) που ακολουθεί ένα τρανς άτομο για να ευθυγραμμίσει τη ζωή του και το σώμα του με την ταυτότητα φύλου του.
- Non-Binary (Μη-Δυαδικές) Ταυτότητες: Αυτός είναι ένας όρος-ομπρέλα για τα άτομα που η ταυτότητα φύλου τους δεν είναι αποκλειστικά άνδρας ή γυναίκα. Περιλαμβάνει:
- Genderfluid (Ρευστό Φύλο): Άτομα των οποίων η ταυτότητα φύλου αλλάζει με την πάροδο του χρόνου.
- Agender (Αφύλο): Άτομα που δεν ταυτίζονται με κανένα φύλο.
- Άλλες ταυτότητες που συνδυάζουν στοιχεία αρσενικού, θηλυκού, και των δύο, ή κανενός από τα δύο.
- Intersex (Διαφυλικότητα): Άτομα που γεννιούνται με βιολογικά χαρακτηριστικά (χρωμοσώματα, όργανα, ορμόνες) που δεν ταιριάζουν ακριβώς στους τυπικούς ορισμούς του αρσενικού ή του θηλυκού.
- Σεξουαλικός Προσανατολισμός: Η ερωτική, συναισθηματική και σεξουαλική έλξη. Απαντά στο ερώτημα «Ποιο φύλο με ελκύει;». Ορίζεται με βάση το φύλο σου και το/α φύλο/α που σε ελκύουν. Ενδεικτικά κάποιοι από τους προσανατολισμούς:
- Ετεροφυλοφιλία (straight): Έλξη προς το αντίθετο φύλο.Ομοφυλοφιλία (gay/lesbian):Έλξη προς το ίδιο φύλο.Αμφιφυλοφιλία ή αμφισεξουαλικότητα (bisexual): Έλξη προς δύο ή περισσότερα φύλα.Πανσεξουαλικότητα ή παμφυλοφιλία (pansexual): Έλξη προς όλα τα άτομα. Τα πανσεξουαλικά άτομα συχνά αναφέρονται στο άτομό τους ως «άτομα που δεν βλέπουν φύλο» και που θεωρούν το κοινωνικό και το βιολογικό φύλο άνευ σημασίας και ασυσχέτιστα με το αν θα αισθανθούν έλξη προς άλλα άτομα.
- Κουίρ (queer): Είναι ένας όρος ομπρέλα που καλύπτει όσους δεν ταιριάζουν αυστηρά στις κατηγορίες gay, lesbian, bisexual κλπ., ή δεν ταυτίζονται με κάποια συγκεκριμένη σεξουαλικότητα και φύλο.
- Σεξουαλική Ταυτότητα: Αφορά το πώς νιώθεις έλξη. Είναι πολύ σύνηθες η ταυτότητα να ταιριάζει με τον προσανατολισμό αλλά αυτό δε συμβαίνει πάντα. Ένα παράδειγμα είναι πως τα αμφισεξουαλικά άτομα συνήθως έλκονται από δύο φύλα αλλά προτιμούν το ένα από αυτά (πχ: Αμφισεξουαλική γυναίκα που προτιμά τις γυναίκες και αυτοπροσδιορίζεται ως λεσβία).
- Σεξουαλικός ρόλος: Περιγράφει το πως απολαμβάνει ένας άνθρωπος τη σεξουαλική επαφή.
- Ενεργητικός ρόλος (top): Το άτομο που αναλαμβάνει τον ενεργό ρόλο στον διεισδυτικό σεξ (π.χ., άτομο που διεισδύει).
- Παθητικός ρόλος (bottom): Το άτομο που αναλαμβάνει τον παθητικό ρόλο στον διεισδυτικό σεξ (π.χ., άτομο που δέχεται τη διείσδυση).
- Ενεργοπαθητικός ρόλος (versatile/vers): Το άτομο που απολαμβάνει και είναι πρόθυμο να αναλάβει και τον ενεργητικό (top) και τον παθητικό (bottom) ρόλο, ανάλογα με τη διάθεση ή τον σύντροφο.
- Side: Άτομο που παίρνει ευχαρίστηση από δραστηριότητες όπως φιλιά, αγκαλιές, στοματικό σεξ και αυνανισμό, αλλά όχι από τη διείσδυση. Είναι η “πλευρά” που δεν είναι ούτε “top” (ενεργητικός), ούτε “bottom” (παθητικός διεισδυτικά).
- Σεξουαλική επιθυμία (libido): Η συχνότητα με την οποία εκδηλώνεται η σεξουαλική έλξη ή την απουσία αυτής.
- Ασεξουαλικότητα (Asexuality): Άτομα που δεν βιώνουν ή βιώνουν πολύ σπάνια σεξουαλική έλξη προς κάποιο φύλο. Μπορεί να αφορά την έλλειψη επιθυμίας για σεξ ή την απουσία ενδιαφέροντος να συμπεριλαμβάνεται το σεξ στις σχέσεις.
- Ημισεξουαλικότητα (Demisexuality): Άτομα που νιώθουν σεξουαλική έλξη μόνο αφού δημιουργήσουν έναν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με κάποιον. Δεν είναι ασεξουαλικά, καθώς νιώθουν έλξη, αλλά η έλξη αυτή έρχεται αργότερα και όχι εξ αρχής.
- Αλλοσεξουαλικότητα (Allosexuality): Ο όρος “αλλοσεξουαλικό” είναι η αντίθεση του “ασεξουαλικού”. Περιγράφει κάθε άτομο που αισθάνεται σεξουαλική έλξη, δίχως απαραίτητα να πρέπει να υφίσταται ισχυρός συναισθηματικός δεσμός.
Και τώρα που τα ξεκαθαρίσαμε όλα αυτά στο μυαλό μας, παρακάτω θα εμβαθύνουμε σε πιο συγκεκριμένους ορισμούς που αφορούν τα φύλα, το σεξουαλικό προσανατολισμό, τη σεξουαλική ταυτότητα, τους σεξουαλικούς ρόλους και τη σεξουαλική επιθυμία.
