Γράφει η Σόζη Δαμιανού
Η αμφισεξουαλικότητα είναι ο σεξουαλικός προσανατολισμός που περιγράφει τη συναισθηματική, ρομαντική ή/και σεξουαλική έλξη προς περισσότερα από ένα φύλα. Δεν σημαίνει «μισό-μισό», ούτε «ανάμεσα σε δύο κόσμους». Σημαίνει δυνατότητα έλξης πέρα από ένα μόνο φύλο.
Για κάποιους ανθρώπους αυτό μεταφράζεται σε έλξη προς γυναίκες και άντρες. Για άλλα άτομα μπορεί να περιλαμβάνει και μη δυαδικά άτομα. Η αμφισεξουαλικότητα δεν είναι μαθηματική εξίσωση· είναι εμπειρία, ίδια με εκείνης της ομοφυλοφιλίας και κάθε άλλου σεξουαλικού προσανατολισμού.
Ιστορικά ο όρος “bisexual” χρησιμοποιήθηκε αρχικά στην ιατρική και βιολογική βιβλιογραφία του 19ου αιώνα για να περιγράψει οργανισμούς με «διπλά» χαρακτηριστικά φύλου. Στις αρχές του 20ού αιώνα, ψυχαναλυτές όπως ο Sigmund Freud μίλησαν για μια έμφυτη «αμφισεξουαλική δυναμική» στους ανθρώπους, αν και με διαφορετικό νόημα από το σημερινό.
Ως ταυτότητα σεξουαλικού προσανατολισμού, η αμφισεξουαλικότητα άρχισε να αποκτά ορατότητα στα ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματα της δεκαετίας του ’70. Το 1998 δημιουργήθηκε η σημαία της αμφισεξουαλικότητας από τον Michael Page, με τα χαρακτηριστικά χρώματα:
- ● Ροζ (έλξη προς το ίδιο φύλο)
- ● Μπλε (έλξη προς διαφορετικό φύλο)
- ● Μωβ (ο χώρος όπου αυτά συναντιούνται)
Ας ξεκαθαρίσουμε τι δεν είναι η αμφισεξουαλικότητα (από τη οπτική γωνία μιας αμφισεξουαλικής γυναίκας):
- Δεν είναι φάση.
Η εξερεύνηση μπορεί να είναι φάση. Η ταυτότητα όχι. - Δεν είναι “μπερδεμένη” λεσβιακότητα.
Μια γυναίκα που έλκεται και από άντρες και από γυναίκες δεν είναι “λεσβία που δεν το έχει παραδεχτεί”. - Δεν σημαίνει αυξημένη απιστία.
Η ικανότητα έλξης προς περισσότερα φύλα δεν μεταφράζεται σε αδυναμία δέσμευσης. Η απιστία είναι θέμα συμπεριφοράς, όχι προσανατολισμού. - Δεν ακυρώνεται από τον τρέχοντα σύντροφο.
Μια bi γυναίκα σε σχέση με άντρα δεν «έγινε straight».
Μια bi γυναίκα σε σχέση με γυναίκα δεν «έγινε λεσβία».
Και σε αυτό το σημείο θα σας συστήσω έναν ορισμό που είμαι σίγουρη πως το 98% από εσάς που με διαβάζετε, δεν έχετε ξανά ακούσει ποτέ σας! Το bi-erasure (διαγραφή της αμφισεξουαλικότητας) συμβαίνει όταν η ταυτότητα μιας bi γυναίκας αγνοείται, αμφισβητείται ή «διορθώνεται» από τρίτους.
Συχνά βιώνεται διπλά:
- Από την ετεροκανονική κοινωνία («αποφάσισε επιτέλους»)
- Από μέσα στην ίδια την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα («διάλεξε πλευρά»)
Η συνεχής αμφισβήτηση μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερικευμένη ντροπή, απομόνωση και δυσκολία στο να δηλώνει κάποια ανοιχτά την ταυτότητά της.
Η προσωπική μου εμπειρία είναι πως το bi-erasure (που υπάγεται κι αυτό κάτω από τα πλαίσια της αμφιφοβίας) είναι αρκετά έντονο μέσα στη ΛΟΑΤΚΙ++ κοινότητα, παρά έξω από αυτή.
Αμφισεξουαλικότητα & Φάσμα
Η αμφισεξουαλικότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ίση έλξη προς όλα τα φύλα, ούτε σταθερή ένταση στο χρόνο. Η έλξη μπορεί να αλλάζει, να έχει ρευστότητα, να εκδηλώνεται διαφορετικά σε διαφορετικές φάσεις ζωής — χωρίς αυτό να ακυρώνει την ταυτότητα.
Κι αν νομίζατε πως δεν έχουμε όρους που θα περιγράψουν ακόμα καλύτερα το αμφισεξουαλικό προσανατολισμό μας, είστε γελασμένοι!
Homoflexible bisexual:
Περιγράφει άτομα που ελκύονται περισσότερο από το ίδιο φύλο, παρά από κάποιο άλλο. Όταν δηλαδή μία γυναίκα έλκεται περισσότερο από γυναίκες, παρότι έλκεται από άνδρες ή μη δυαδικά άτομα (ή οποιοδήποτε άλλο φύλο).
Heteroflexible bisexual:
Περιγράφει άτομα που νιώθουν πιο έντονη την έλξη προς το αντίθετο φύλο. Όταν δηλαδή μία γυναίκα έλκεται περισσότερο από άνδρες, παρά από γυναίκες ή οποιοδήποτε άλλο φύλο.
Οι όροι αυτοί δεν αντικαθιστούν την αμφισεξουαλικότητα, αλλά λειτουργούν για κάποιους ως πιο ακριβής περιγραφή της προσωπικής τους εμπειρίας.
Ορατότητα: η πιο συχνή και πιο αόρατη ταυτότητα
Παρότι η αμφισεξουαλικότητα είναι — σύμφωνα με διεθνείς δημογραφικές έρευνες — ένας από τους πιο συχνά δηλωμένους σεξουαλικούς προσανατολισμούς μέσα στο ΛΟΑΤΚΙ+ φάσμα, παραμένει ο λιγότερο ορατός.
Πώς γίνεται αυτό;
Η αμφισεξουαλικότητα συχνά «εξαφανίζεται» μέσα στις σχέσεις. Όπως προανέφερα παραπάνω, όταν πχ μία γυναίκα συνάπτει σχέση με έναν άνδρα, αυτό μεταφράζεται πως είναι στην ετερόφυλη φάση της ή αν συνάψει σχέση με γυναίκα είναι στη λεσβιακή φάση της.
Η ταυτότητα χάνεται πίσω από την εξωτερική εικόνα της σχέσης. Αυτό δημιουργεί μια παράδοξη συνθήκη:
- είσαι μέρος της κοινότητας, αλλά δεν φαίνεσαι.
- ανήκεις, αλλά διαρκώς εξηγείς και υπενθυμίζεις.
- υπάρχεις, αλλά σε διορθώνουν.
Η έλλειψη ορατότητας δεν είναι απλώς συμβολικό ζήτημα. Έχει συνέπειες:
- Λιγότερα πρότυπα (role models)
- Περιορισμένη εκπροσώπηση σε ΜΜΕ και πολιτισμό
- Αυξημένη αμφισβήτηση από ετεροκανονικά και queer περιβάλλοντα
- Μεγαλύτερα ποσοστά εσωτερικευμένης αμφιβολίας
Η συνεχής διαγραφή (bi-erasure) μπορεί να οδηγήσει πολλές γυναίκες στο να «σιωπούν» την ταυτότητά τους, όχι επειδή δεν είναι βέβαιες — αλλά επειδή κουράζονται να την υπερασπίζονται διαρκώς. Και όμως, η ορατότητα δεν είναι θέμα προβολής. Είναι θέμα αναγνώρισης.
Όταν μια γυναίκα λέει «είμαι bi», δεν ζητά επιβεβαίωση. Δηλώνει εμπειρία. Δηλώνει ιστορία. Δηλώνει χώρο.
Η ορατότητα:
- μειώνει τη μοναξιά,
- σπάει το στερεότυπο της «φάσης»,
- επιτρέπει στις νεότερες γυναίκες να δουν ότι δεν είναι «μπερδεμένες»,
- και δημιουργεί κοινότητα εκεί όπου πριν υπήρχε μόνο αμφισβήτηση.
Η αμφισεξουαλικότητα δεν είναι ενδιάμεσο στάδιο.
Δεν είναι «σκαλοπάτι».
Δεν είναι μεταβατική ζώνη.
Είναι ο πιο σύνηθες προσανατολισμός που αξίζει να φαίνεται, να ακούγεται και να κατονομάζεται. Είμαι Bisexual και είμαι η Σόζη!
