Επιμέλεια/Μετάφραση κειμένου: Ελεάννα Τσιώρου
Η λεκτική (και όχι μόνο) βία που υπόκεινται οι τρανς άνθρωποι παραμένει σε υψηλά επίπεδα, και ειδικά τώρα, εν μέσω πανδημικών συνθηκών, υπόκεινται κακομεταχείριση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως μαρτυρoύν εθνικοί θεσμικοί φορείς αλλά και διεθνείς οργανισμοί. Η ILGA World και η ILGA-Europe, κατά τη διάρκεια του 46ου Human Rights Council Session, στις 18 Μαρτίου 2021, προέβησαν σε δήλωση στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για το πώς η ρητορική μίσους στα κοινωνικά μέσα χρησιμοποιείται ως μέσο για να αναγκάσει τους ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους να επιστρέψουν στη σιωπή, και γιατί είναι καιρός τα κράτη και οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να λάβουν σοβαρά υπόψη αυτό το ζήτημα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο εκπρόσωπός τους, κος Danielle Patella: «…Η εχθρική αντιμετώπιση δεν γεννήθηκε με το Διαδίκτυο. Ωστόσο, άνευ προηγουμένου μεγάλο κοινό εκτίθεται πλέον σε τέτοιου είδους εχθρική συμπεριφορά λόγω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κατά τη διάρκεια δε της πανδημίας Covid-19, οι επιθέσεις εναντίον της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας εντατικοποιήθηκαν, διαταράσσοντας περαιτέρω τις εικονικές συναντήσεις της κοινότητας και την όποια ασφάλεια είχε απομείνει στο Διαδίκτυο. Η έκθεση του Ειδικού Εισηγητή αναφέρει ορθώς την ανάγκη για μια χωρίς αποκλεισμούς πρόσβαση στον ψηφιακό κόσμο. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη παρενόχληση στοχεύει στον εκφοβισμό των κοινοτήτων μας και τις οδηγεί πίσω στη σιωπή, εμποδίζοντας την πρόσβαση στον ψηφιακό κόσμο. Οι τρανς άνθρωποι επί του παρόντος υφίστανται δριμύτατη επίθεση, και κάθε συζήτηση για απαραίτητες νομικές μεταρρυθμίσεις για την προώθηση των δικαιωμάτων τους εγείρει ιδιαίτερα κακοποιητικό λόγο.» Οι δε συζητήσεις και συνεπακόλουθες αντιπαραθέσεις (δημόσιες ή ιδιωτικές) για το αν οι τρανς γυναίκες είναι «αληθινές γυναίκες» και το κατά πόσο οι τρανς λεσβίες γυναίκες είναι «πραγματικές λεσβίες» παραμένουν από τις πλέον κακοποιητικές στις μέρες μας. Την διαμάχη επί αυτών των θεμάτων, σε ευθεία αντιπαράθεση ή καλυπτόμενη μέσα από άλματα λογικής, την συναντούμε ευρύτατα στα κοινωνικά δίκτυα στην Ελλάδα, ακόμη και εντός της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, όπως για παράδειγμα έγινε στον φιλόξενο τοίχο της Μαρίας Κατσικαδάκου (aka Maria Cyber) τον περασμένο Δεκέμβριο. Η ίδια δε έχω υποστεί τέτοια (ηθελημένη ή αθέλητη λόγω άγνοιας) κακοποιητική συμπεριφορά σε πλείστα όσα κοινωνικά δίκτυα και κοινωνικές συναναστροφές. Υπό αυτό το πρίσμα, ένα παλαιότερο άρθρο των Evan Urquhart και Parker Marie Molloy (του 2015) παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο, τουλάχιστον για εμάς τις τρανς λεσβίες, υπενθυμίζοντάς μας το ιστορικό, κοινωνικο-πολιτικό, και εν μέρει πραγματολογικό, πλαίσιο της διαμάχης αυτής. Η φιλοξενία του από το lesbianportal.gr είθε βοηθήσει και όλες τις φίλες cis λεσβίες στην αναγνώριση των στερεοτύπων, που δεν είναι εύκολα αναγνωρίσιμα με την πρώτη ματιά, και που δυστυχώς όλες υποκύπτουμε σε αυτά, συνήθως λόγω άγνοιας.
Σύμφωνα με το συγκεκριμένο άρθρο, η πολύπλευρη, πολυεπίπεδη queer κοινότητα μας αφορά (θεωρητικά) τη συμμαχία, την αλληλεγγύη και την αμοιβαία υποστήριξη. Αν και έχουμε δει πολύ μικρές προόδους σε τομείς όπως η ισότητα του γάμου ή σε διατάξεις χωρίς διακρίσεις, η συστηματική καταπίεση των LGBTQ ατόμων συνεχίζεται με τη μορφή διαφορετικής θεραπείας στην υγειονομική περίθαλψη, την απασχόληση, την ποινική δικαιοσύνη και τα δημόσια καταλύματα, όπως είναι για παράδειγμα οι δημόσιες τουαλέτες και άλλοι παρόμοια, ανάλογα το φύλο, χώροι. Με τόσα πολλά να πολεμήσουμε ως κοινότητα, οι όποιες εσωτερικές μας διαιρέσεις σε μεγάλο βαθμό επιφέρουν καταστροφικά αποτελέσματα. Ένα από τα ευρύτερα ρήγματα παρατηρείται μεταξύ των cis γυναικών και των trans, και ιδίως μεταξύ των Cisgender λεσβιών και των Trans λεσβιών γυναικών.
Μεταξύ των Queers, σύμφωνα με πολλές έρευνες, τόσο παλαιότερες όσο και νεότερες, οι trans λεσβίες γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες και υφίστανται συνεχή παρενόχληση ή/και βία. Επομένως, η αλληλεγγύη με αυτές τις γυναίκες δεν θα έπρεπε καν να μπαίνει στο τραπέζι ως θέμα συζήτησης.
Δυστυχώς, δεν έχουν όλες οι λεσβίες την ίδια αντίληψη: Συγκεκριμένα, μια ομάδα ριζοσπαστικών λεσβιών φεμινιστριών υποστηρίζει δυνατά και επίμονα ακραίες τρανσφοβικές ιδέες, του είδους που συνήθως απαντώνται σε θρησκευόμενους συντηρητικούς ή σε όλους αυτούς που αγνοούν τους αγώνες για την trans αποδοχή. Παρόλο που προτιμούμε να μην διαφημίζουμε ιστότοπους μίσους εντός της κοινότητας, πολλοί από τους οποίους είναι αφιερωμένοι στο να «κράζουν» trans άτομα διακωμωδώντας το σώμα τους, μια ματιά στα σχόλια για άρθρα σχετικά με τις trans γυναίκες πρέπει να είναι περισσότερο από αρκετή για να δώσει στο αναγνωστικό κοινό μια ιδέα για την κατάσταση που διαμορφώνεται. Αν και αναφέρονται από μερικούς ως ριζοσπαστικές, μη συμπεριληπτικές φεμινίστριες (ή TERFs – μια ετικέτα όμως που, αν και περιγράφει την ιδεολογία τους, απορρίπτεται από τις ίδιες), συνήθως πάνε πολύ πέρα από τον απλό αποκλεισμό των trans γυναικών (λεσβιών και μη) από τις εκδηλώσεις και τις οργανώσεις τους, και φθάνουν σε έντονη παρενόχληση και εξευτελισμό κατά των trans γυναικών. Το ότι αυτή η παρενόχληση υποτίθεται ότι γίνεται στο όνομα μιας κάποιας προστασίας των cis γυναικών από τις trans γυναίκες, καθιστά αυτή τη συμπεριφορά ακόμη πιο γελοία.
Οι TERFs είναι ολιγομελής ομάδα, αλλά το αντισταθμίζουν σε ορατότητα (και ανοησία). Η ύπαρξή τους δημιουργεί ένταση στις σχέσεις μεταξύ των trans λεσβιών γυναικών και των cisgender λεσβιών, αλλά δεν είναι ο μόνος τομέας έντασης μεταξύ των δύο κοινοτήτων.
Δυστυχώς, ακόμα και οι λεσβίες που δεν είναι σκόπιμα τρανσφοβικές μπορούν να διατηρούν φόβους και στερεότυπα με βάση την έλλειψη εξοικείωσής τους με τις trans λεσβίες γυναίκες (το ίδιο ισχύει και για τις trans γυναίκες, οι οποίες μπορεί να είναι καχύποπτες και φοβισμένες απέναντι στις cis λεσβίες). Ένα επίμονο στερεότυπο στη cis λεσβιακή κοινότητα είναι ότι οι trans λεσβίες γυναίκες εμμένουν να παρουσιάζουν ένα στενό, ντεμοντέ είδος θηλυκότητας͘ -«θηλυκότητα» που πολλές λεσβίες έχουν αφιερωθεί στην αποκαθήλωσή της, πολιτικά και κοινωνικά. Οι απεικονίσεις των ΜΜΕ που δείχνουν τις trans γυναίκες υπό αυτό το πρίσμα έχουν ενισχύσει αυτήν την αντίληψη, παρά το γεγονός ότι η ίδια η trans κουλτούρα έχει, από καιρό, διευρύνει την έκφρασή της σε μια σειρά από γυναικείες απεικονίσεις, τόσο διαφορετικές όσο και αυτές των cis γυναικών.
Επειδή πολλές trans γυναίκες είναι οι ίδιες λεσβίες ή αμφιφυλόφιλες, οι cis και trans λεσβίες αναγκάζονται σε τακτική κοινωνική επαφή, και επομένως, οι παρεξηγήσεις και η αμοιβαία άγνοια καθιστούν πιθανές τις συγκρούσεις, τα τραυματισμένα συναισθήματα ή τον αποκλεισμό. Παρόλο που ορισμένοι μακροχρόνια ισχυροί λεσβιακοί οργανισμοί, όπως το Εθνικό Κέντρο Αμερικής για τα Δικαιώματα των Λεσβιών, αναπτύσσονται σταθερά χωρίς αποκλεισμούς, η συνεχής ανάγκη των trans λεσβιών γυναικών να εξηγούν, να εκπαιδεύουν και να υποστηρίζουν τον εαυτό τους, σε χώρους που υποτίθεται ότι είναι ασφαλείς και φιλικοί, μπορεί να αποδειχτεί εξαιρετικά αποξενωτική διαδικασία [αντίστοιχη κατάσταση παρατηρούμε και στην Ελλάδα, εντός ορισμένων ΛΟΑΤΚΙ+ συλλογικοτήτων, χώρων διασκέδασης, chat-rooms, κ.ο.κ.].
Για τις cis λεσβίες, μπορεί επίσης να είναι δύσκολο να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια ειλικρινή έλλειψη έλξης και συναισθήματα φόβου ή αηδίας στην ιδέα συντρόφου που αντιλαμβάνονται ως «πραγματικό άντρα» -συναισθήματα που έχουν τις ρίζες τους σε τρανσφοβική κουλτούρα. Από την άλλη, οι trans λεσβίες που αναζητούν ρομαντικές σχέσεις -εντός της λεσβιακής κοινότητας- είναι συχνά απογοητευμένες από την άρνηση πολλών cis λεσβιών να συνευρεθούν με trans γυναίκες -εάν η προσωπική απροθυμία έχει ως βάση την τρανσφοβία οδηγεί [αναπόφευκτα] σε αισθήματα αδικίας και περιθωριοποίησης.
Οι φήμες για trans λεσβίες γυναίκες που προσπαθούν να πιέσουν cis λεσβίες για γνωριμία, επιμένοντας ότι πιθανή άρνησή τους θα ήταν τρανσφοβική αντιμετώπιση δεν βοηθούν τα πράγματα -όσο και αν αγγίζει τα όρια του αστικού μύθου, ο φόβος εξαναγκασμού για μια ρομαντική σχέση δεν ευνοεί μια χαλαρή γνωριμία. Τέτοιες φήμες για αρπακτική ή πιεστική συμπεριφορά από trans λεσβίες γυναίκες έχουν ενισχυθεί από TERFs, ακριβώς για να χρωματίσουν τις trans λεσβίες γυναίκες ως βίαιες και καταναγκαστικές.
Η trans λεσβία γυναίκα και ακτιβίστρια, Cristan Williams, στηλίτευσε τον μύθο «βιασμός από Trans λεσβία γυναίκα» σε μια δημοσίευση της στο TransAdvocate. Σε αυτή τη δημοσίευση, παραθέτει έναν αριθμό αντι-trans ακτιβιστών, επισημαίνοντας τον τρόπο με τον οποίο αυτοί οι άνθρωποι διαδίδουν μύθους περί trans λεσβιών γυναικών που καταπιέζουν τις cis λεσβίες ή (και) τις εξαναγκάζουν σε σεξ μαζί τους, για να στιγματίσουν τις trans λεσβίες γυναίκες, ως άνδρες και ως βιαστές. Στην πραγματικότητα, η πλοήγηση στον κόσμο των ραντεβού ως λεσβία/bi/queer/trans γυναίκα απέχει πολύ από το δυναμικό παιχνίδι που οι αντι-τρανς υποστηρικτές εμφανίζουν ότι είναι.
Στο παιχνίδι αυτό όμως μπαίνουνε και οι butch. Η λέξη butch [νταλίκα στην ελληνική slang], και η ταυτότητα που περιγράφει, χρονολογούνται από μια εποχή πριν από τις σύγχρονες ταυτότητες φύλου και τη θεωρία queer. Ως εκ τούτου, είναι κάπως αδέξια προσαρμογή στο σύγχρονο φάσμα, που βρίσκεται ακριβώς στη γραμμή όπου η ταυτότητα του φύλου συναντά την εικόνα του φύλου. Υπάρχουν μερικές butch που θεωρούν τον εαυτό τους trans ή/και μη δυαδικό ως προς την ταυτότητά τους, και άλλες που αυτοπροσδιορίζονται ως γυναίκα, απορρίπτοντας την ιδέα ότι η ταυτότητα οφείλει να ευθυγραμμιστεί με την εικόνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα ρούχα, τα μαλλιά και το γενικότερο στυλ χωρίζονται από την ταυτότητα τους -αυτά δεν αποτελούν επιφανειακά χαρακτηριστικά, τουλάχιστον για πολλές butch, για τις οποίες η αρρενωπότητα είναι εξίσου σημαντικός παράγοντας της ταυτότητάς τους με την θηλυκότητα. Παρ’ όλα αυτά, οι trans λεσβίες γυναίκες είναι επιρρεπείς στο να απομακρύνονται από τις butch, θεωρώντας τες ως βαθιά επιδερμικές, καταδεικνύοντας έτσι έλλειψη συνειδητοποίησης της κουλτούρας των butch ή της δυναμικής ιστορίας αρρενωπών-θηλυκών μεταξύ των λεσβιακών ζευγαριών.
Κλείνοντας το άρθρο τους, οι Evan Urquhart και Parker Marie Molloy επισημαίνουν ότι πάντα θα υπάρχουν διαφορές στις εμπειρίες cis και trans γυναικών, αρρενωπών και θηλυπρεπών, όπως άλλωστε και μεταξύ όλων των ανθρώπων ως μοναδικών. Ήδη όμως υπάρχουν ενδείξεις ότι το χάσμα μεταξύ των cis λεσβιών και των trans λεσβιών γυναικών μικραίνει, καθώς όλο και περισσότερες γυναικείες ομάδες απευθύνουν ρητό καλωσόρισμα στις trans γυναίκες, κολέγια γυναικείων σπουδών (και σπουδών φύλου) ανοίγουν τις πόρτες τους σε trans γυναίκες, και όλο και περισσότερες trans γυναίκες προσθέτουν τις φωνές τους σε φεμινιστικές εκστρατείες. Αλήθεια, οι διαφορές μας μπορούν να οδηγήσουν σε παρεξηγήσεις και εντάσεις, αλλά η ποικιλομορφία που προκύπτει από τη διαφορετικότητα μπορεί επίσης να αποτελέσει πηγή μεγάλης δύναμης αν διατιθέμεθα να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να μάθουμε η μια από τον άλλη και να υποστηρίξουμε της καθεμιάς μας την ατομικότητα.
Το αρχικό άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε εδώ.
