Σύνταξη κειμένου: LesbianPortal
Η απόλαυση των ΛΟΑΤΙ+ δικαιωμάτων ποικίλλει ανά την Ευρώπη. Ως αποτέλεσμα, τα παιδιά των ζευγαριών ίδιου φύλου μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα στην αναγνώριση της αστικής τους κατάστασης, την καταχώρηση γεννήσεων και την πρόσβαση σε πιστοποιητικά γέννησης, ενώ σε πολλές περιπτώσεις παιδιά ΛΟΑΤΙ+ οικογενειών καθίστανται είτε ανιθαγενείς είτε υπό τον κίνδυνο ανιθαγένειας με, εντέλει, αδυναμία πρόσβασή τους στην ευρωπαϊκή ιθαγένεια.
Τέτοιες περιπτώσεις έχουν συμβεί σε πολλές χώρες της Ευρώπης και αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη ανησυχητική τάση εντός της ΕΕ, όπου οι εθνικοί νόμοι και οι πρακτικές διακρίσεων των κρατών μελών ως προς τους ΛΟΑΤΙ+ ανθρώπους επηρεάζουν το δικαίωμα του παιδιού σε εθνικότητα αλλά και πρόσβασης του στην ευρωπαϊκή ιθαγένεια.
Μία τέτοια περίπτωση είναι και η Sara. Παρόλο που γεννήθηκε σε χώρα της ΕΕ (στην Ισπανία), η Sara είναι κόρη μιας μητέρας με καταγωγή από το Γιβραλτάρ και μιας μητέρας με καταγωγή από την Βουλγαρία. Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, η Sara είναι Βούλγαρος πολίτης. Ωστόσο, οι βουλγαρικές αρχές δεν πιστεύουν ότι ένα παιδί μπορεί να έχει δύο μητέρες και έχει αρνηθεί την ιθαγένεια στη Σάρα, θέτοντάς την σε κίνδυνο ανιθαγένειας.
Πιο αναλυτικά, η Ισπανία εξέδωσε πιστοποιητικό γέννησης, το οποίο καταγράφει και τις δύο μητέρες ως γονείς του παιδιού, αλλά δεν διευκρινίζει εάν μία από τις γυναίκες είναι η βιολογική μητέρα. Στη συνέχεια, η μητέρα από την Βουλγαρία υπέβαλε αίτηση για την έκδοση πιστοποιητικού γέννησης για το παιδί στη Βουλγαρία. Οι βουλγαρικές αρχές αρνήθηκαν να εκδώσουν πιστοποιητικό γέννησης, με την αιτιολογία ότι δεν υποβλήθηκαν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την καταγωγή του παιδιού σε σχέση με τη βιολογική μητέρα του και ότι η εγγραφή πιστοποιητικού γέννησης σε δύο γυναίκες γονείς ήταν αντίθετη με τη δημόσια τάξη, αφού δεν επιτρέπονται ομόφυλοι γάμοι στη Βουλγαρία.
Ένα από τα ερωτήματα που υπέβαλε το βουλγαρικό δικαστήριο στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι εάν οι βουλγαρικές αρχές μπορούν να αρνηθούν να εκδώσουν πιστοποιητικό γέννησης με την αιτιολογία ότι ο αιτών αρνείται να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το ποιος είναι η βιολογική μητέρα. Ζητείται επίσης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να εξετάσει τον τρόπο επίτευξης ισορροπίας μεταξύ της εθνικής και συνταγματικής ταυτότητας των κρατών μελών (που προστατεύεται από το άρθρο 4 παράγραφος 2 ΣΕΕ) αφενός, και του δικαιώματος σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και του καλύτερου συμφέροντος του παιδιού από την άλλη (άρθρα 7 και 24 παράγραφος 2 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ).
Αξίζει να αναφερθεί, ότι στις τελικές παρατηρήσεις της προς τη βουλγαρική κυβέρνηση το 2018 (CCPR / C / BGR / CO / 4), η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών σημείωσε με ανησυχία ότι τα παιδιά ομόφυλων ζευγαριών που παντρεύτηκαν στο εξωτερικό στερούνται πρόσβασης σε αστική εγγραφή και υπέβαλαν συστάσεις προς εξάλειψη των διακρίσεων βάσει του σεξουαλικού προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου. Τέτοιες πρακτικές μη καταχώρησης γεννήσεων που εισάγουν διακρίσεις κατά των ζευγαριών του ίδιου φύλου έχουν συχνά σοβαρό αντίκτυπο στο δικαίωμα του παιδιού στην υπηκοότητα και ενδέχεται να καταστήσουν το παιδί ανιθαγενές, οδηγώντας και σε άλλες παραβιάσεις των δικαιωμάτων του παιδιού. Αυτή είναι και η κατάσταση στην παρούσα υπόθεση, όπου οι βουλγαρικές αρχές αρνήθηκαν να εκδώσουν βουλγαρικό πιστοποιητικό γέννησης για το παιδί με βάση τη γέννηση, το φύλο και τον σεξουαλικό προσανατολισμό των γονέων του.
Ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την ευρωπαϊκή ΛΟΑΤΙ+ κοινότητα εάν το δικαστήριο λάβει θέση υπέρ των οικογενειών ουράνιου τόξου και του δικαιώματός τους τόσο στην ελεύθερη κυκλοφορία όσο και του δικαιώματος σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής.
«Εάν είσαι γονέας σε μια χώρα, είσαι γονέας σε κάθε χώρα», δήλωσε η Ursula von der Leyen, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην ομιλία της απευθυνόμενη στους πολίτες της Ένωσης τον Σεπτέμβριο του 2020. Ωστόσο, αυτό δεν είναι η πραγματικότητα για πολλές οικογένειες ουράνιου τόξου, και σίγουρα δεν ισχύει μέχρι τώρα για τη Σάρα και τις μητέρες της.
«Όλοι οι πολίτες της ΕΕ και οι οικογένειές τους έχουν το δικαίωμα να απολαμβάνουν την ελεύθερη κυκλοφορία», λέει ο Arpi Avetisyan, επικεφαλής των δικαστικών διαφορών της ILGA-Europe. «Το άρθρο 21 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι όλοι οι πολίτες της ΕΕ και τα μέλη της οικογένειάς τους έχουν το δικαίωμα να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα εντός της ΕΕ. Μέσω αυτής της υπόθεσης, το CJEU έχει την ευκαιρία να διευκρινίσει ότι η γονιμότητα που είναι εγκατεστημένη σε ένα κράτος μέλος πρέπει να αναγνωριστεί σε ολόκληρη την ΕΕ.
«Το 2018, το CJEU εξέδωσε απόφαση σχετικά με την υπόθεση Coman, λέγοντας ότι ο ορισμός του« συζύγου »στο δίκαιο της ΕΕ για την ελεύθερη κυκλοφορία περιλαμβάνει ζευγάρια του ίδιου φύλου. Επομένως, «επιχειρήματα σχετικά με τη “συνταγματική ταυτότητα”, δηλαδή ότι η Βουλγαρία δεν αναγνωρίζει οικογένειες ουράνιων τόξων, δεν μπορεί να δικαιολογήσει παραβίαση του δικαίου της ΕΕ.»
Μέσω αυτής της υπόθεσης, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CJEU), έχει την ευκαιρία να βοηθήσει, και να κάνει τα λόγια της Προέδρου Ursula von der Leyen πραγματικότητα για όλες τις οικογένειες στην ΕΕ. Το δικαστήριο, στις 9 Φεβρουαρίου 2021, έχει την ευκαιρία να επιβάλλει την ισονομία για τους ΛΟΑΤΙ+ ανθρώπους στα κράτη μέλη της ΕΕ.
