Στις 4 Μαρτίου 2021, ο πρωθυπουργός της χώρας, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά από ένα χρόνο πανδημίας ανακοίνωσε ευτυχής ότι ξεπεράσαμε το 1 εκ. εμβολιασμούς και η χώρα βαδίζει προς την «ελευθερία». Η αλήθεια είναι ότι την ημέρα εκείνη, το σύνολο των εμβολιασμών, στον πληθυσμό της Ελλάδας, ανήλθαν σε 1.059.304 δόσεις σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση (05/03/2021) όπως δημοσιεύτηκε στο vaccinationtracker:
Τα παραπάνω δεδομένα αποτυπώνονταν διαγραμματικά ως εξής:
Με βάση τα επίσημα αυτά στοιχεία, δικαίως αντιπολίτευση και πλήθος πολιτών, επισήμαναν ότι οι πραγματικά ανοσοποιημένοι (και με 2η δόση) ανέρχονται σε μόνο 361.427 άτομα (δηλ. 34.71% επί του συνόλου των εμβολιασμών, και μόνο 3.34% επί του συνολικού πληθυσμού των 10.816.000 ατόμων, βάση της γενικής απογραφής πληθυσμού του 2011). Επίσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση εκείνης της ημέρας, τη συγκεκριμένη στιγμή εμβολιάζονταν: α) πολίτες άνω των 75, β) πολίτες 60-64 ετών (με το εμβόλιο της astrazeneca), και γ) εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας.
Είναι αλήθεια ότι οι αριθμοί μπορούν να διαβαστούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, κυρίως όταν μιλάμε με πολιτικούς όρους. Αλήθεια είναι επίσης, ότι απαρχής των καταγραφών για την πανδημία Covid-19 στη χώρα μας, υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια για τη μεθοδολογία αλλά και τον ελλιπή τρόπο παρουσίασης των στοιχείων από τις αρμόδιες αρχές, είτε αφορά την καταγραφή των κρουσμάτων, είτε των εισαγωγών σε νοσοκομεία (απλές κλίνες και ΜΕΘ), είτε τον αριθμό των τεστ. Άλλωστε, ενώ ο εμβολιασμός στη χώρα ξεκίνησε τις πρώτες μέρες του Ιανουαρίου, η όποια πληθυσμιακή προτεραιοποίηση εμβολιασμού δημοσιεύθηκε 1,5 μήνα μετά, τον Φεβρουάριο του 2021, κατόπιν έντονων διαμαρτυριών που διατυπώθηκαν από την αντιπολίτευση αλλά και στα κοινωνικά δίκτυα.
Υπό την αίρεση ότι ο εμβολιασμός του πληθυσμού (θα έπρεπε να) ακολουθεί αυστηρά την ανακοινωθείσα προτεραιοποίηση διαπιστώνουμε ενδιαφέρουσες παραμέτρους ανά περιφερειακή ενότητα (σε ορισμένες περιπτώσεις και εντός περιφερειών, ενώ είναι αδύνατη η οποιαδήποτε ανάλυση σε επίπεδο δήμων). Είναι επίσης σημαντικό να σημειώσουμε εδώ ότι οι αρχές δεν έχουν διαθέσει στοιχεία για τους ακριβείς αριθμούς ανά εμβόλιο. Επομένως η προσέγγιση βασίζεται στην υπόθεση ότι οι συνολικοί εμβολιασμοί (στήλη e στον παρακάτω πίνακα) αφορούν τόσο το εμβόλιο της Pfizer όσο και αυτό της Astrazeneca και άρα και τα άτομα ηλικίας 60-64 ετών. Δεδομένου όμως ότι η β’ φάση του εμβολίου Astrazeneca δεν έχει ξεκινήσει (εξ’ όσων γνωρίζουμε), τα δεδομένα για τη β’ δόση (στήλη f), που σημαίνει και ολική ανοσοποίηση, αφορά μόνο το εμβόλιο της Pfizer και κυρίως τους άνω των 75 ετών, το ιατρικό προσωπικό και τα άτομα κρίσιμα για την διακυβέρνηση της χώρας. Για την παρουσίαση που ακολουθεί, επιλέχθηκαν καταρχήν, οι πλέον πολυπληθείς (και εν πολλοίς αστικοποιημένες) περιφερειακές ενότητες της χώρας (Θεσσαλονίκης, Ηρακλείου, Αχαΐας, Λάρισας και συνολικά η περιφέρεια Αττικής). Επίσης, η περιφέρεια της Κρήτης ως έχουσα χαρακτηριστικά αστικής, ημιαστικής και αγροτικής σύνθεσης με έντονο ενδιαφέρον και ως προς την τουριστική της οικονομία, καθώς και 8 μεσαίες πληθυσμιακά περιφερειακές ενότητες προκειμένου να καλυφθούν ποικίλες παράμετροι κατά το δυνατόν. Δηλαδή η περιφερειακή ενότητα των Ιωαννίνων (ακριτικός συνοριακός νομός με μεγάλη οδική εισροή αλλοδαπών από τα Βαλκάνια), της Εύβοιας (ως κοντινή της μεγαλύτερης περιφέρειας της χώρας με έντονη οικονομική σύνδεση μαζί της), του Έβρου (ως σύνορο της χώρας, με αυξημένη παρουσία ενόπλων δυνάμεων και λογικά αυξημένη υγειονομική κάλυψη), της Μεσσηνίας (ως αγροτική περιοχή), της Λέσβου (ως νησί επιβαρυμένο από το προσφυγικό κύμα των τελευταίων ετών) και της Καστοριάς (ως ημιαστική/αγροτική περιοχή αλλά και πληγείσα κατά το 2ο κύμα της πανδημίας). Προς μεγαλύτερη δε κατανόηση των όποιων ενστάσεων μας προσθέσαμε στον πίνακα τον γενικό πληθυσμό, την πυκνότητα (άτομα/τ.χλμ) αλλά και τον πληθυσμό άνω των 70, ανά περιφερειακή ενότητα με βάση την απογραφή του 2011.
Παρατηρούμε επομένως ότι οι περιφερειακές ενότητες κεντρικού και βόρειου τομέα Αθηνών, καθώς και Θεσσαλονίκης κρατούν τα σκήπτρα, με άνω των 100χιλ. εμβολιασμών εκάστη, σε απόλυτους αριθμούς.
Πιο αναλυτικά, σε ότι αφορά την περιφέρεια Αττικής:
– ο βόρειος τομέας Αθηνών κρατάει τα σκήπτρα στην ανοσοποίηση του γενικού πληθυσμού του, με το εντυπωσιακό ποσοστό του 7.16%, όταν το ποσοστό ανοσοποίησης στην υπόλοιπη περιφέρεια Αττικής είναι 3.53%, στην περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης 3.54% (2η πολυπληθέστερη και βαριά πληγμένη κατά το 2ο κύμα της πανδημίας) και στη χώρα μόλις 3.34% μεσοσταθμικά,
– χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι ο βόρειος τομέας Αθηνών έχει επιτύχει (μόνο αυτός) σχεδόν διπλάσιους εμβολιασμούς από το σύνολο των άνω των 70 ετών ατόμων (σε απόλυτους αριθμούς), που θεωρητικά τουλάχιστον αυτό σημαίνει ότι οι πλέον ευάλωτοι ηλικιακά πολίτες του είναι στο σύνολό τους θωρακισμένοι με τουλάχιστον 1 δόση,
– αντίθετα, νότιος και ανατολικός τομέας παρουσιάζουν την χειρότερη εικόνα ως προς την ανοσοποίηση τόσο του γενικού πληθυσμού (1.44% και 1.80% αντίστοιχα) όσο και για τα άτομα άνω των 70 ετών (10.72% και 17% αντίστοιχα).
Για την περιφέρεια Κρήτης παρατηρούμε ότι συνολικά έχει επιτύχει το εντυπωσιακό 65.06% β’ δόσης επί του συνόλου των εμβολιασμών, αλλά και ότι, ενώ η μεν περιφερειακή ανοσοποίηση του 3.52% ακολουθεί εν πολλοίς αυτόν της χώρας, η διαφοροποίηση εντός των νομών της είναι αναντίστοιχη του γενικού πληθυσμού, της πυκνότητας αλλά και του ηλικιακού κριτηρίου,
– με το Ηράκλειο (των 305.490 κατοίκων) να παρουσιάζει ανοσοποίηση της τάξης του 2.95%,
– τα Χανιά (των 156.585 κατοίκων) ανοσοποίηση της τάξης του 4.21%, και
– το Λασίθι (των μόνο 75.371 κατοίκων) ανοσοποίηση στο εντυπωσιακό ποσοστό 5.18%!
Σε ότι αφορά το butch των υπόλοιπων περιφερειακών ενοτήτων που επιλέξαμε, ένας εξίσου γρίφος αφορά την περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης. Αν και η δεύτερη πολυπληθέστερη της χώρας και έχοντας πληρώσει βαρύ λογαριασμό κατά το 2ο κύμα της πανδημίας, έχει δυσανάλογα μικρή κάλυψη ως προς την β’ δόση, με μόνο 32.93%, 3.57% και 27.82% αντίστοιχα. Προς επίρρωση αυτού αρκεί κανείς να δει κανείς το εντυπωσιακό ρεκόρ των Ιωαννίνων, 37.41%, 4.44%(!) και 26.56% αντίστοιχα.
Στις γενικότερες παρατηρήσεις (και για να προκαταλάβουμε εύκολες απαντήσεις του επικοινωνιακού επιτελείου της κυβέρνησης), εάν στον βόρειο τομέα Αθηνών έχει δοθεί όντως προτεραιότητα στους μεγάλης ηλικίας ανθρώπους (θεωρητικά έχει επιτευχθεί ανοσοποίηση στο 53.81% των 70+), ποια ήταν η προτεραιότητα στην περιφέρεια Κρήτης δεδομένου ότι μόνο περίπου το 26.25% των 70+ μοιάζει να έχει ανοσοποιηθεί. Η μόνη λογική εξήγηση που εμείς μπορούμε να δώσουμε (πάντα με βάση την προτεραιοποίηση της κυβέρνησης) είναι ότι στην περιφέρεια της Κρήτης διαβιεί ΜΟΝΙΜΑ, συντριπτικά μεγάλο ποσοστό του συνολικού ιατρικού προσωπικού αλλά και ατόμων απαραίτητων για την διακυβέρνηση της χώρας. Ίσως και οι πολίτες 60-64 ετών.
Ομοίως, ποια ήταν η προτεροποίηση στις άλλες, υπό εξέταση, μεγάλες πληθυσμιακά περιφερειακές ενότητες, δεδομένου ότι στους 70+ συνανθρώπους μας, μοιάζει να έχει ανοσοποιηθεί μόνο το 26.60% στην Αττική (πλην του βόρειου τομέα), το 27.81% στη Θεσσαλονίκη, το 22.64% στην Αχαΐα, και το 17% στη Λάρισα. Επιπροσθέτως, βάση ποιας προτεραιότητας, τα Ιωάννινα έχουν περισσότερους συνολικά εμβολιασμούς αλλά και ανοσοποίηση σε σχέση με την Εύβοια αφού υπολείπονται αισθητά ως προς τον γενικό πληθυσμό, την πυκνότητα αλλά και το ηλικιακό κριτήριο; Και αν η απάντηση εδράζεται στον συνοριακό τους χαρακτήρα και ότι είναι πόρτα εισόδου, γιατί δεν εμφανίζουν αντίστοιχες εμβολιαστικές περγαμηνές ο Έβρος και η Λέσβος; Τέλος το δυτικό τμήμα της Αττικής, όπως άλλωστε και η Καστοριά, ως σοβαρά πληγείσες περιοχές από την Covid-19, γιατί δεν έχουν θωρακιστεί εξίσου εντυπωσιακά όπως ο βόρειος τομέας Αθηνών… ή έστω βρε αδερφέ όπως το Λασίθι και τα Ιωάννινα;
Βάση λοιπόν των ανωτέρω, θεωρούμε εύλογο η επιτροπή εμβολιασμών, το Υπουργείο Υγείας αλλά και η κυβέρνηση συνολικά να δώσουν τις οφειλόμενες απαντήσεις… έστω ποιώντας την ανάγκη φιλοτιμία.
Πηγή: Εμβολιασμός Covid-19, ΕΛΣΤΑΤ, @nyrros, wikipedia
