Επιμέλεια κειμένου: Κατερίνα Αθητάκη
Από τότε που η COVID-19 έφτασε στη Νότια Αφρική, τον Μάρτιο του 2020, έχουν αναφερθεί περίπου 2.9 εκατομμύρια μολύνσεις και περίπου 90.000 θάνατοι και ο αποδεκατισμός μεγάλης κλίμακας, μιας ήδη προβληματικής οικονομίας και κοινωνίας. Όπως συνέβη παγκοσμίως, η πανδημία έχει ρημάξει σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής και στη Νότια Αφρική και πολλοί τώρα φοβούνται ότι η τελευταία ανακοίνωση για την μετάλλαξη Omicron μπορεί να είναι το τελειωτικό πλήγμα για την οικονομία και το δημόσιο σύστημα υγείας μας.
Περίπου 28 χρόνια μετά την εγκαθίδρυση δημοκρατίας, η Νότια Αφρική μόλις πρόσφατα άρχισε να δείχνει σημάδια ανάκαμψης. Παρά την πολλά υποσχόμενη γεωργία, τον τουρισμό και τον ορυκτό πλούτο της, η οικονομία ακόμη λυγίζει κάτω από την πίεση της συστημικής διαφθοράς, της κακής διακυβέρνησης, της εκτεταμένης φτώχειας και της συνεχώς επιδεινούμενης ηλεκτρικής ενέργειας που εδώ και χρόνια βυθίζει το έθνος σε συνεχείς διακοπές ρεύματος.
Επιπλέον, περίπου το 20% (7.7 εκατομμύρια) του πληθυσμού της Ν. Αφρικής ζει με HIV με τη χώρα να υπερηφανεύεται για το μεγαλύτερο πρόγραμμα ART (αντιρετροϊκά φάρμακα) στον κόσμο. Αυτό κοστίζει περίπου 1,54 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως και περιλαμβάνει την έγκριση και την ευρεία διανομή PrEP σε άτομα υψηλού κινδύνου μόλυνσης. Το 2018 αναφέρθηκαν 240.000 νέες μολύνσεις από τον ιό HIV με περίπου 71.000 Νοτιοαφρικανούς να πεθαίνουν εκείνο το έτος από ασθένειες που σχετίζονται με το AIDS. Δυστυχώς, ο επιπολασμός του HIV στις γυναίκες είναι πολύ υψηλότερος με τα στοιχεία του 2017 να δείχνουν ότι το 26% των γυναικών ζούσαν με HIV σε αντίθεση με το 15% των ανδρών.
Από την 1η Οκτωβρίου 2021, όταν τα μέτρα περιορισμού χαλάρωσαν σημαντικά, αρχίσαμε να βλέπουμε σημαντική ανάκαμψη με τη βιομηχανία τουρισμού και αναψυχής να ξαναζωντανεύουν. Η ξαφνική απαγόρευση ταξιδιών από και προς την Νότια Αφρική σταμάτησε τον εποχικό τουρισμό της χώρας και εκτός από τις εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας που θα επηρεαστούν αρνητικά άμεσα, ο αντίκτυπος θα γίνει αισθητός σε εκατομμύρια Νοτιοαφρικανούς. Σε αυτό το ζοφερό σκηνικό της διαφαινόμενης νέας παραλλαγής στη χώρα θα πρέπει να συνυπολογίσουμε την συνδημία με τον HIV, και φοβάμαι ότι η παγκόσμια κοινότητα δεν έχει ακόμη κατανοήσει τον τεράστιο αντίκτυπο των αποφάσεων της στον οροθετικό πληθυσμό μας. Ο κορυφαίος καθηγητής γενετικής του Πανεπιστημίου της KwaZulu-Natal, Tulio de Oliveira, απηύθυνε δραματική έκκληση, με μια σειρά από tweet, στον κόσμο να μην απομονώσει την Νότια Αφρική και την Αφρικανική ήπειρο.
Επίσης, απηύθυνε έκκληση σε παγκόσμιους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και δισεκατομμυριούχους, συμπεριλαμβανομένου του Elon Musk, να «υποστηρίξουν τον φτωχό πληθυσμό και τις κυβερνήσεις στην Αφρική για τον έλεγχο και την εξάλειψη των μεταλλάξεων”. Ενόσω δε γράφονται αυτές οι γραμμές, οι ευρωπαϊκές χώρες, η μια μετά την άλλη, ανακοινώνουν την ύπαρξη της νέας μετάλλαξης στο έδαφός τους.
Και αν τα χαμηλά ποσοστά εμβολιασμών στη Νότια Αφρική, οφείλονται -κατά κύριο λόγο- στις ιδεοληψίες ενός φτωχού και αμόρφωτου λαού που σπαράζεται και καθοδηγείται από τις δοξασίες των φυλάρχων, δεν ισχύει το ίδιο για την πανέμορφη Μποτσουάνα που έχει εγκαταλειφθεί χωρίς εμβόλια και φάρμακα από τη πλούσια Δύση. Δεν είναι δίκαιο να τιμωρείται έτσι η Αφρική επειδή υπήρξε διαφανής, και σίγουρα δεν είναι λύση ο αποκλεισμός της φτωχότερης ηπείρου. Αντιθέτως, έφθασε η ώρα η Δύση να παραδεχθεί τις ευθύνες της και να ανοίξουν οι πατέντες των εμβολίων.
Πηγή: Sunday Times, The Guardian
