Legal Gender Recognition – LGR
Eπιμέλεια κειμένου: LesbianPortal
Μια νέα έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης που ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2022, εξετάζει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στις ευρωπαϊκές χώρες όσον αφορά τη διασφάλιση της πλήρους νομικής αναγνώρισης του φύλου (Legal Gender Recognition – LGR) σε όλους τους τομείς της ζωής. Η έκθεση αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει βήματα στη νομοθεσία και αλλαγή στις πρακτικές και τις στάσεις του κοινού. Αυτή η πρόοδος όμως είναι αργή και πρέπει να γίνουν επιπρόσθετα βήματα για την νομική αναγνώριση φύλου αλλά και να διασφαλιστεί το βέλτιστο συμφέρον τόσο των μελών των οικογενειών αλλά και των παιδιών.
Η έκθεση αποκαλύπτει πως ενώ η υποστήριξη για τα δικαιώματα των LGBTI ατόμων, συμπεριλαμβανομένης της έννοιας της νομικής αναγνώρισης του φύλου, έχει ριζώσει σταθερά στην Ευρώπη, υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των χωρών. Τα 38 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης (Αυστρία, Βέλγιο, Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Κύπρος, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γεωργία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισλανδία Ιρλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λουξεμβούργο, Λίχτενσταϊν, Λιθουανία, Μάλτα, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Ολλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Ρωσία, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία, Ελβετία, Τουρκία, Ουκρανία, Ηνωμένο Βασίλειο) έχουν νομική ή διοικητική διαδικασία για τη διασφάλιση της νομικής αναγνώρισης του φύλου και 9 (Βέλγιο, Δανία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Νορβηγία, Πορτογαλία, Ελβετία) έχουν σύστημα αυτοδιάθεσης. Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες δεν υπάρχει σαφής διαδικασία και άλλες έχουν ανακαλέσει την υφιστάμενη προστασία καθιστώντας την νομική αναγνώριση φύλου αδύνατη. Για ορισμένους transgender, intersex και gender – diverse άτομα αυτό σημαίνει ότι έχουν επίσημα έγγραφα που δεν ταιριάζουν με την ταυτότητα φύλου τους με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτοι σε διακρίσεις και βία.
Παρότι τα τελευταία δέκα χρόνια έχει σημειωθεί νομοθετική πρόοδος, ήταν αργή. 27 κράτη μέλη (Αυστρία, Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Εσθονία, Φινλανδία, Γεωργία, Γερμανία, Ιταλία, Λετονία, Λίχτενσταϊν, Λιθουανία, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Ολλανδία, Πολωνία, Ρουμανία, Ρωσία, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία, Τουρκία, Ουκρανία, Ηνωμένο Βασίλειο) του Συμβουλίου της Ευρώπης εξακολουθούν να έχουν ως προϋπόθεση ιατρική διάγνωση για την νομική αναγνώριση και για 13 κράτη μέλη (Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κύπρος, Τσεχία, Φινλανδία, Γεωργία, Λετονία, Λίχτενσταϊν, Μαυροβούνιο, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβακία, Τουρκία) ακόμα απαιτείται να γίνεται στείρωση ή οποιαδήποτε άλλη ιατρική ενέργεια ως προϋπόθεσή για την αναγνώριση του φύλου, σε αντίθεση με την νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (European Convention on Human Rights, ECHR).
Επίσης πρέπει να αναφερθεί ότι 19 κράτη μέλη (Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Τσεχία, Ελλάδα, Ιταλία, Λετονία, Λίχτενσταϊν, Λιθουανία, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Πολωνία, Ρουμανία, Ρωσία, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τουρκία) απαιτούν διαζύγιο, για να υπάρξει πρόσβαση στο LGR. Αυτό είναι νομικά προβληματικό, καθώς σημαίνει ότι διακυβεύονται τα δικαιώματα ενός ήδη νόμιμα παντρεμένου ζευγαριού, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας κεκτημένων δικαιωμάτων για τα παιδιά.
Υπάρχουν φυσικά και θετικές νομικές εξελίξεις. Σε 6 χώρες, ο νόμος δεν απαιτεί από κανέναν να μην είναι έγγαμος πριν υποβάλει αίτηση για νομική αναγνώριση φύλου, ενώ άλλες 9 χώρες σέβονται την ακεραιότητα των υφιστάμενων γάμων και ενημερώνουν ανάλογα τα πιστοποιητικά γάμου. Η σύσταση της έκθεσης είναι ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν τις απαιτήσεις της κοινωνικής τους κατάστασης για την Νομική Αναγνώριση Φύλου για να διασφαλίσουν ότι αυτές οι απαιτήσεις δεν επηρεάζουν τα κεκτημένα δικαιώματα των συζύγων και των παιδιών.
17 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης (Αυστρία, Βέλγιο, Κροατία, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Μαυροβούνιο, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Ισπανία και Ελβετία) δίνουν την δυνατότητα πρόσβασης του LGR σε παιδιά και/ή εφήβους. Σε πολλά κράτη μέλη, έχουν γίνει συζητήσεις σχετικά με την αναθεώρηση των ορίων ηλικίας, ειδικά όταν αυτά τα όρια οδηγούν σε νεαρά trans άτομα που αντιμετωπίζουν απόρριψη, αποκλεισμό ή άλλα προβλήματα στην καθημερινή τους ζωή. Σε αυτές τις συζητήσεις δίνεται έμφαση στην ωριμότητα του παιδιού/εφήβου. Η έκθεση συνιστά πως τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι διαδικασίες LGR για τα παιδιά βασίζονται στην αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού και θα πρέπει να επανεξετάσουν αναλόγως τους ρητούς ή απροσδιόριστους περιορισμούς ηλικίας.
Προκειμένου να αξιοποιηθεί η υπάρχουσα εμπειρία ορισμένων κρατών μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με το LGR non-binary, gender-diverse και intersex ατόμων, τα κράτη μέλη μπορούν να διευκολύνουν τη συζήτηση χωρίς αποκλεισμούς για αυτό το θέμα και να επανεξετάσουν, μεταξύ άλλων, την αναγκαιότητα συμπερίληψης φύλο ή σήμανσης φύλου σε επίσημες ταυτότητες και άλλα έγγραφα.
Όσον αφορά τη δυνατότητα πρόσβασης του LGR σε αλλοδαπούς που διαμένουν στην εκάστοτε ευρωπαϊκή χώρα, οι υφιστάμενοι περιορισμοί θα πρέπει να επανεκτιμηθούν υπό το φως της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Η έκθεση κάνει επίσης ορισμένες γενικές συστάσεις . Η νομοθεσία για την ίση μεταχείριση θα πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλα μέτρα πολιτικής για την εφαρμογή της και από τακτικές αναθεωρήσεις. Τα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν επί του παρόντος νομοθεσία κατά των διακρίσεων που να προστατεύει ειδικά την ταυτότητα φύλου, θα πρέπει να κινηθούν προς την εισαγωγή της. Κίνητρα που συνδέονται με την ταυτότητα φύλου ή τα χαρακτηριστικά φύλου του θύματος θα πρέπει να θεωρούνται «επιβαρυντικές καταστάσεις».
Η προετοιμασία και συγκρότηση της έκθεσης έγινε από μια ομάδα εργασίας που συστάθηκε από τη Διευθύνουσα Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση των Διακρίσεων, τη Διαφορετικότητα και την Ένταξη (Council of Europe’s Steering Committee on Anti-Discrimination, Diversity and Inclusion CDADI ), με την υποστήριξη της μονάδας Σεξουαλικού Προσανατολισμού και Ταυτότητας Φύλου (Sexual Orientation and Gender Identity , SOGI ). Η επόμενη θεματική έκθεση που θα δημοσιευτεί το 2023 αναμένεται να επικεντρωθεί στα εγκλήματα μίσους που στρέφονται κατά των LGBTI ατόμων.
Πηγή:
https://www.coe.int/en/web/sogi/-/new-report-on-legal-gender-recognition-in-europe?fbclid=IwAR05TjtnGaKB68OZHYBtpiQmYq_bHg2Vkj1p12TGtD2NTPXLpckZRocmhfI
