Δεκαετία του 1950
Ανεξαρτησία και αποποινικοποίηση
Η αποποινικοποίηση τη δεκαετία του 1950
Στη δεκαετία του 1950 δύο κράτη της Νοτιοανατολικής Ασίας, η Καμπότζη και το Λάος,
πέτυχαν την ανεξαρτησία τους από τη Γαλλία και μοντελοποίησαν τους ποινικούς τους
κώδικες στο γαλλικό σύστημα, πράγμα που σημαίνει ότι ποτέ δεν έχουν ποινικοποιήσει
επίσημα τις εν λόγω πράξεις.
Άλλα κράτη που ακολούθησαν στην αποποινικοποίηση κατά τη δεκαετία του 1950 ήταν: η
Ελλάδα (1951), η Ιορδανία (1951), η Παλαιστίνη (1951) και η Ταϊλάνδη (1957).
1957
Ηνωμένο Βασίλειο
Η έκθεση Wolfenden
Η Έκθεση Wolfenden, που δημοσιεύτηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1957, αδιαφορώντας για
τις συμβατικές ιδέες της εποχής του, συνιστούσε ότι «η ομοφυλοφιλική συμπεριφορά
μεταξύ ενηλίκων που συναινούν δεν πρέπει πλέον να είναι ποινικό αδίκημα».
Η Επιτροπή Wolfenden έκρινε ότι δεν πρέπει ο νόμος να παρεμβαίνει στην ιδιωτική ζωή
των πολιτών. Η Επιτροπή απέρριψε επίσης την ιδέα ότι η ομοφυλοφιλία ήταν ασθένεια.
Χρειάστηκαν άλλα 10 χρόνια για να υιοθετηθούν από τη νομοθεσία οι συστάσεις της
Έκθεσης μέσω του νόμου περί σεξουαλικών αδικημάτων του 1967.
Δεκαετία του 1960
Ανεξαρτησία στην Αφρική και αποποινικοποίηση
Παρόμοια με τη δεκαετία του 1950 στη Νοτιοανατολική Ασία, κατά τη δεκαετία του 1960
ένα κύμα αφρικανικών κρατών απέκτησαν ανεξαρτησία από τη Γαλλία και υιοθέτησαν
ποινικούς κώδικες που δεν ποινικοποιούν τις σεξουαλικές πράξεις μεταξύ ατόμων του ίδιου
φύλου, όπως η Μπουρκίνα Φάσο (1960), η Ακτή Ελεφαντοστού (1960), η Μαδαγασκάρη.
(1960), Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (1961), Μάλι (1961) και Νίγηρας (1961).
Άλλα κράτη που αποποινικοποιήσαν τις σχετικές πράξεις στη δεκαετία του 1960 ήταν:
Μογγολία (1961), Τσεχία/Τσεχία (1962), Σλοβακία (1962), Ουγγαρία (1962), Ηνωμένο
Βασίλειο – Αγγλία και Ουαλία (1967), Βουλγαρία (1968), Γερμανία (1968- 69), και Canada
- .
1967
Ηνωμένο Βασίλειο
Οι «Ομοφυλοφιλικές πράξεις» αποποινικοποιούνται στην Αγγλία και την Ουαλία
Ο νόμος περί σεξουαλικών αδικημάτων του 1967 αποποινικοποίησε τις ιδιωτικές,
συναινετικές «ομοφυλοφιλικές πράξεις» μεταξύ ατόμων ηλικίας 21 ετών και άνω.
Στην Αγγλία και Ουαλία – όχι όμως στη Σκωτία και στη Βόρεια Ιρλανδία, όπου χρειάστηκε
τη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη δεκεατία του
1980 για να αναγκαστεί η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να προβεί σε
μεταρρυθμίσεις, με τον νόμο για τα σεξουαλικά αδικήματα του 1967 αποποινικοποιήθηκε η
ιδιωτική, συναινετική ομοφυλοφυλική συνουσία μεταξύ ατόμων άνω των 21 ετών (βλ.
1980 και 1982 παρακάτω).
Η αποποινικοποίηση της σεξουαλικής δραστηριότητας μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου το
1967 δεν έφερε πλήρη νομική ισότητα για τα LGBT άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η ηλικία
συναίνεσης για σεξουαλική δραστηριότητα ομοφυλόφιλων παρέμεινε στα 21 έως το 1994,
οπότε μειώθηκε στα 18, προτού εξισωθεί με την ετεροφυλοφιλική σεξουαλική
δραστηριότητα στα 16 με την εισαγωγή του νόμου περί σεξουαλικών παραβάσεων
(Τροποποίηση) του 2000.
Επιπλέον, παρέμενε ποινικό αδίκημα για περισσότερους από δύο άνδρες να εμπλέκονται
σε συναινετική σεξουαλική δραστηριότητα ιδιωτικά μέχρι την εισαγωγή του νόμου περί
σεξουαλικών εγκλημάτων του 2003 και νέοι οπισθοδρομικοί νόμοι που στοχεύουν τα LGBT
άτομα, όπως το άρθρο 28, συνέχισαν να εισάγονται αργά στην εικοστός αιώνας.
Αποποινικοποίηση στον Καναδά
Πράξη τροποποίησης του Ποινικού Δικαίου 1968-1969
Το 1969, ο νόμος τροποποίησης του ποινικού νόμου του 1968-1969 τέθηκε σε ισχύ στον
Καναδά, αποποινικοποιώντας τη σοδομία και τη χυδαια απρέπεια, υπό την προϋπόθεση ότι
πραγματοποιούνται ιδιωτικά μεταξύ δύο ενηλίκων που συναινούν. Αυτή η μεταρρύθμιση
ήταν μέρος ενός νομοσχεδίου που εισήχθη για πρώτη φορά το 1967 και θεωρήθηκε ως μια
ευρύτερη αναθεώρηση του ποινικού κώδικα του Καναδά.
Δεκαετία του 1970
Γεγονός που πυροδότησε εξελίξεις κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 και μετά, η
μετάβαση της Ισπανίας στη δημοκρατία το 1975 και η ένταξή της στο Συμβούλιο της
Ευρώπης το 1977 οδήγησε στη νομιμοποίηση της συναινετικής δραστηριότητας μεταξύ
ατόμων του ίδιου φύλου και στην εξίσωση της ηλικίας συναίνεσης κατά το 1979. Ο ρόλος
του Συμβουλίου της Ευρώπης στη διασφάλιση της αποποινικοποίησης στα κράτη μέλη θα
αυξηθεί στα επόμενα χρόνια.
Κράτη που αποποινικοποίησαν τη δραστηριότητα αυτή στη δεκαετία του 1970 ήταν: Κόστα
Ρίκα (1971), Αυστρία (1971), Φινλανδία (1971), Νορβηγία (1972), Μάλτα (1973), Ανατολικό
Τιμόρ (1975), Μπαχρέιν (1976), Κροατία (1977), Μαυροβούνιο (1977), Σλοβενία (1977),
Κούβα (1979) και Ισπανία (1979).
Ο αντίκτυπος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Η αποποινικοποίηση τη δεκαετία του 1980
Η δεκαετία του 1980 είδε την απόφαση-ορόσημο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Dudgeon κατά Ηνωμένου Βασιλείου (βλ.
παρακάτω) που είχε εκτεταμένες συνέπειες όχι μόνο στα κράτη μέλη του Συμβουλίου της
Ευρώπης εκείνη την εποχή αλλά και στα υποψήφια κράτη μέλη που παρατάχθηκαν
συμμετάσχουν (βλ. 1981 και 1990 παρακάτω).
Ευρωπαϊκά και άλλα κράτη που αποποινικοποίησαν τις πράξεις αυτές στη δεκαετία του
1980 ήταν: Σκωτία (1981), Κολομβία (1981), Βανουάτου (1981), Βόρεια Ιρλανδία (1982),
Μικρονησία (1982), Πορτογαλία (1983), Νέα Ζηλανδία (1986), Ισραήλ (1988) και
Λιχτενστάιν (1989).
Αποποινικοποίηση στη Σκωτία
Πράξη Ποινικής Δικαιοσύνης (Σκωτια) 1980
Το 1980 θεσπίστηκε ο Νόμος περί Ποινικής Δικαιοσύνης του 1980 στην Σκωτία – ο
αντίστοιχος του νόμου περί σεξουαλικών παραβάσεων του 1967 στην Αγγλία και την
Ουαλία, αποποινικοποιώντας τη σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ ατόμων του ίδιου
φύλου στη Σκωτία υπό τους ίδιους όρους.
1981
Τα δικαστήρια ως μέσο για την αποποινικοποίηση
Dudgeon κατά Ηνωμένου Βασιλείου
Στην πρώτη υπόθεση αυτού του είδους που ευδοκίμησε , το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέδωσε απόφαση – σταθμό στην υπόθεση Dudgeon κατά
Ηνωμένου Βασιλείου, διαπιστώνοντας ότι οι νόμοι της Βόρειας Ιρλανδίας που
ποινικοποιούν τις σεξουαλικές πράξεις μεταξύ συναινούντων ενηλίκων του ίδιου φύλου
αποτελούν παραβίαση του δικαιώματος ιδιωτικής ζωής της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ).
Αυτή ήταν η πρώτη υπόθεση σχετικά με το ζήτημα της ποινικοποίησης που ευδοκίμησε
παγκόσμια με αναφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα και αποτέλεσε τη βάση για την
ευδοκίμηση και άλλων υποθέσεων έναντι της Δημοκρατία της Ιρλανδίας (1988) και της
Κύπρου (1993). Το επόμενο έτος στην Ιρλανδία καταργήθηκε η διάταξη για την δίωξη
σεξουαλικών πράξεων μεταξύ ανδρών.
Η υπόθεση d είχε επίσης πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο, καθώς η αρχή της
αποποινικοποίησης των σχετικών πράξεων που διακηρύχθηκε μέσω της ΕΣΔΑ αποτέλεσε
ρητή προϋπόθεση για να γίνει δεκτό ένα κράτος ως μέλος στο Συμβούλιο της Ευρώπης και,
ως εκ τούτου, πολλά κράτη κατάργησαν αυτούς τους νόμους πριν από την ένταξή τους σε
αυτό (βλ. παρακάτω).
Η υπόθεση βασίστηκε επίσης στην υπόθεση Toonen κατά Αυστραλίας (βλ. παρακάτω),
ενώπιον της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η οποία είχε ως αποτέλεσμα
την κατάργηση των τελευταίων νόμων για τον σοδομισμό της Αυστραλίας.
Συμβούλιο της Ευρώπης / Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Ως ένδειξη της αυξανόμενης σημασίας και ισχύος των διεθνών θεσμών, και υπό το πρίσμα
της απόφασης σταθμό στην υπόθεση Dudgeon κατά Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο της Ευρώπης υπέδειξε την αποποινικοποίηση των σχετικών με την ομοφυλοφιλία πράξεων ως αναγκαίο μέτρο σε όλα τα κράτη μέλη. Αν και πρόκειται για μία συνθήκη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι επιπτώσεις της έγιναν αισθητές σε μεγάλο βαθμό στη δεκαετία του 1990 μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, καθώς τα περισσότερα υποψήφια κράτη από την Ανατολική Ευρώπη και το πρώην σοβιετικό μπλοκ κατήργησαν τις σχετικές με την ομοφυλοφιλία ποινικές διατάξεις πριν από την ένταξή τους στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
Η Βόρεια Ιρλανδία αποποινικοποιεί
Διάταγμα για αδικήματα ομοφυλοφιλίας (Βόρεια Ιρλανδία) 1982
Ως συνέπεια της απόφασης …… κατά Ηνωμένου Βασιλείου το 1981, εισήχθη το διάταγμα
του 1982 για τα ομοφυλοφιλικά αδικήματα (Βόρεια Ιρλανδία) που αποποινικοποίησε τη
σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ ανδρών στη Βόρεια Ιρλανδία προς συμμόρφωση στην
ανωτέρω απόφαση. Αυτή η υπόθεση οδήγησε στην αποποινικοποίηση της ομόφυλης δραστηριότητας μεταξύ ανδρών σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο.
1986
Εμφανίζεται η τάση ποινικοποίησης των γυναικών
Τρινιντάντ & Τομπάγκο Επέκταση της απρέπειας στις γυναίκες
Το Τρινιντάντ και Τομπάγκο πρόσθεσε στη αποικιοκρατική διάταξη για το πρωκτικό σεξ
τη «σοβαρή ασέλγεια » μέσω του Νόμου περί σεξουαλικών παραβάσεων του 1986, ο
οποίος δεν περιοριζόταν στους άνδρες και ως εκ τούτου ποινικοποίησε τις σεξουαλικές
πράξεις μεταξύ γυναικών για πρώτη φορά.
Αυτό σηματοδότησε την αρχή μιας τάσης στις επόμενες δεκαετίες, κατά την οποία μια
σειρά χωρών (κυρίως της Κοινοπολιτείας) επέκτειναν τις ποινικές διατάξεις για να
συμπεριλάβουν ρητά τη σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ γυναικών. Το 2018 όλες οι
διατάξεις που ποινικοποιούν τη σεξουαλική δραστηριότητα του ιδίου φύλου κηρύχθηκαν
αντισυνταγματικές στην απόφαση Jason Jones κατά Γενικού Εισαγγελέα του Τρινιντάντ και
Τομπάγκο.
1988
Ιρλανδία
Νόρις κατά Ιρλανδίας
Ως δεύτερη υπόθεση της κατηγορίας αυτής που ευδοκίμησε και βασισμένη στην απόφαση
Dudgeon κατά Ηνωμένου Βασιλείου, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
έκρινε στην υπόθεση Norris κατά Ιρλανδίας ότι η ποινικοποίηση της ιδιωτικής, συναινετικής
σεξουαλικής δραστηριότητας ομοφυλοφίλων στην Ιρλανδία παραβίαζε το δικαίωμα του κ.
Norris στην ιδιωτική ζωή σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης
για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Συγκεκριμένα, διαπίστωσε ότι αυτές οι διατάξεις παρενέβαιναν στο δικαίωμα του κ. Norris
στην ιδιωτική ζωή, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι αυτός (σε αντίθεση με τον κ. Dudgeon)
δεν είχε αποτελέσει αντικείμενο αστυνομικής έρευνας ή δίωξης.
1989
Μπαχάμες, Ποινικοποίηση του «Λεσβιακού Ερωτα»
Όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, οι Μπαχάμες αντικατέστησαν τις διατάξεις της
αποικιακής εποχής μέσω του νόμου περί σεξουαλικών αδικημάτων του 1989,
ποινικοποιώντας ρητά τη σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ γυναικών για πρώτη φορά με
το αδίκημα του «λεσβιακού έρωτα». Μόλις δύο χρόνια αργότερα, το 1991, όλες οι
συναινετικές σεξουαλικές πράξεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου αποποινικοποιήθηκαν
Ο νόμος περί ασέλγειας της Μαλαισίας έγινε ουδέτερος ως προς το φύλο
Ποινικός Κώδικας (Τροποποίηση), 1989
Στην πρώτη σημαντική μετα-αποικιακή τροποποίηση του Ποινικού της Κώδικα, η Μαλαισία
διεύρυνε το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων για τα «παρά φύσει αδικήματα»,
συμπεριλαμβανομένης της ουδέτερης από πλευράς φύλου διάταξης της «σοβαρής
ασέλγειας” , ποινικοποιώντας έτσι τη σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ γυναικών. Πολλές
πολιτείες στη Μαλαισία εφαρμόζουν επίσης το νόμο της Σαρία, ο οποίος ποινικοποιεί το
σεξ μεταξύ γυναικών ως «musahaqah».
δεκαετία του 1990
Η επιρροή του Συμβουλίου της Ευρώπης
Η αποποινικοποίηση στη δεκαετία του 1990
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 σημειώθηκε σημαντική αύξηση των μελών του
Συμβουλίου της Ευρώπης λόγω της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης και της διάλυσης
της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Το 1989, για παράδειγμα, υπήρχαν 22 κράτη μέλη, ενώ μέχρι το
2010 είχε αυξηθεί σε 47.
Για να ενταχθούν στο Συμβούλιο της Ευρώπης, τα κράτη μέλη πρέπει να αναλάβουν
ορισμένες δεσμεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης της ποινικής τους
νομοθεσίας με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ). Όπως
γνωρίζουμε από την κατάσταση στη Βόρεια Ιρλανδία που περιγράφεται στην απόφαση
Dudgeon παραπάνω, το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή που κατοχυρώνεται στην ΕΣΔΑ
απαγορεύει την ποινικοποίηση της ομόφυλης δραστηριότητας. Μέχρι τη στιγμή που
υποψήφια κράτη από την Ανατολική Ευρώπη και το πρώην σοβιετικό μπλοκ υπέβαλαν
αίτηση για ένταξη στο Συμβούλιο της Ευρώπης, ήταν προϋπόθεση για την ένταξή τους η
κατάργηση των σχετικών ποινικών διατάξεων των νομοθεσιών τους.
Ενδεικτικά, οι εξής χώρες κατάργησαν τέτοιες ποινικές διατάξεις κατά την προσχώρησή
τους στην ΕΣΔΑ : Λιθουανία (προσχώρησε στο Συμβούλιο της Ευρώπης το 1993· κατάργησε
τις σχετικές ποινικές διατάξεις το 1993), Εσθονία (1993; 1992), Ρουμανία (1993; 1996),
Σερβία (2003). 1994), Ουκρανία (1995; 1991), Αλβανία (1995; 1995), Λετονία (1995; 1992),
Μακεδονία FYROM (1995; 1996), Μολδαβία (1995; 1995), Ρωσία (1996; 1993), Βοσνία και
Ερμηνεία 2002; 1998-2001), Γεωργία (1999; 2000), Αρμενία (2001; 2003) και Αζερμπαϊτζάν
(2001; 2000).
Ως εκ τούτου, οι προσπάθειες του Συμβουλίου της Ευρώπης να εδραιώσει τη δημοκρατία
στην Ευρώπη είχαν ως αποτέλεσμα η Ευρώπη να είναι η μόνη ήπειρος χωρίς ποινικές
διατάξεις για ομόφυλη δραστηριότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετά κράτη, ανατολικά του Σιδηρού Παραπετάσματος, είχαν ήδη
καταργήσει αντίστοιχες ποινικές διατάξεις πολύ νωρίτερα, όπως η Πολωνία (1932), η
Τσεχία/Τσεχία (1961), η Σλοβακία (1962), η Ουγγαρία (1962), η Βουλγαρία (1968), Κροατία
(1977), Μαυροβούνιο (1977) και Σλοβενία (1977).
Το Καζακστάν (1998), το Κιργιστάν (1998), το Τατζικιστάν (1998), όλα τα πρώην σοβιετικά
κράτη, έκτοτε έχουν επίσης προβεί σε τέτοια κατάργηση σε μεγάλο βαθμό υπό την επιρροή
του Συμβουλίου της Ευρώπης και βρίσκονται σε διαδικασία πλήρους ένταξης ή σύνδεσης
με το αυτό.
Στη δεκαετία του 1990, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων συνέχισε να
δημοσιεύει αποφάσεις – σταθμούς , για παράδειγμα υπογραμμίζοντας τις διαφορές ως
προς την ηλικία συναίνεσης στο ποινικό δίκαιο που έκανε αδικαιολόγητες διακρίσεις σε
βάρος των ομοφυλόφιλων (βλ. Sutherland κατά ΗΒ το 1997 παρακάτω).
Άλλα κράτη που κατήργησαν τις σχετικές ποινικές διατάξεις στη δεκαετία του 1990 ήταν: οι
Μπαχάμες (1991), το Χονγκ Κονγκ (1991), η Γουινέα Μπισάου (1993), η Ιρλανδία (1993), η
Λευκορωσία (1994), το Κοσσυφοπέδιο (1994), η Σερβία (1994), ο Εκουαδόρ (1997). ),
Κύπρος (1998), Νότια Αφρική (1998) και Χιλή (1999).
Ο νόμος περί ασέλγειας των Νήσων Σολομώντος γίνεται ουδέτερος ως προς το φύλο
Ποινικός Κώδικας- Τροποποιητικός Νόμος 1990
Οι Νήσοι του Σολομώντα τροποποίησαν τον Ποινικό Κώδικά τους για να επεκτείνουν τις
διατάξεις για τη «χυδαια απρέπεια» ώστε να συμπεριλάβουν τις γυναίκες. Αυτό κατόπιν
της απόφασης στην υπόθεση “DPP κατά Bowie” το 1988, στην οποία κρίθηκε ότι ο
περιορισμός της «χυδαίας απρέπειας» στους άνδρες συνιστούσε διάκριση , αλλά ότι αυτό
θα διορθωνόταν καθιστώντας το αδίκημα ουδέτερο ως προς το φύλο, διευρύνοντας το
αξιόποινο και για τις γυναίκες.
1991
Αποποινικοποίηση στις νήσους “Μπαχάμες”
Ουδετερότητα ως προς το φύλο, που διευρύνει το αξιόποινο και στις γυναίκες.
1991
Αποποινικοποίηση στις Νήσους Μπαχάμες
Νόμος για σεξουαλικά αδικήματα και την ενδοοικογενειακή βία του 1991
Στις Μπαχάμες, εισήχθη ο νόμος για σεξουαλικά αδικήματα και την ενδοοικογενειακή βία
του 1991 και δεν ποινικοποιούσε οποιαδήποτε σεξουαλική δραστηριότητα ομοφυλόφιλων,
ανατρέποντας τον νόμο του 1989, που είχε ψηφιστεί δύο χρόνια νωρίτερα. Ωστόσο,
επιβλήθηκε υψηλότερο ηλικιακό όριο για τη συναίνεση σε σύγκριση με τις σεξουαλικές
πράξεις μεταξύ ατόμων αντίθετου φύλου και συνεχίζει να ισχύει ως το 2021.
Αποποινικοποίηση στο Χονγκ Κονγκ
Στο Χονγκ Κονγκ, οι συναινετικές ομοφυλοφιλικές σχέσεις κατ’ ιδίαν νομιμοποιήθηκαν
μέσω πράξης του Νομοθετικού Συμβουλίου που κατήργησε τους νόμους περί σοδομίας.
Μπαρμπάντος: Ποινικοποίηση της ασέλγειας μεταξύ των γυναικών
Νόμος περί σεξουαλικών αδικημάτων του 1992
Με την εισαγωγή του νόμου για τα σεξουαλικά αδικήματα του 1992, τα Μπαρμπάντος
επέκτεινε τις ποινικές διατάξεις για να καλύπτουν τη σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ
γυναικών μέσω του αδικήματος της «σοβαρής ασέλγειας ».
Μοδινός κατά Κύπρου
Στην τρίτη σχετική υπόθεση αίσιας έκβασης, βασιζόμενη στην απόφαση Dudgeon κατά
Ηνωμένου Βασιλείου και Norris κατά Ιρλανδίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων έκρινε στην υπόθεση Modinos κατά Κύπρου ότι η ποινικοποίηση της
«σαρκικής γνώσης… ενάντια στην τάξη της φύσης» σύμφωνα με το Άρθρο 171 του Ποινικού
Κώδικα της Κύπρου του 1959 παραβίασε το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή βάσει του άρθρου
8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Περαιτέρω έκρινε ότι η «συνεπής πολιτική του Γενικού Εισαγγελέα να μην ασκεί ποινική
δίωξη σε σχέση με ιδιωτική ομοφυλοφιλική συμπεριφορά… δεν παρέχει καμία εγγύηση ότι
δεν θα ληφθούν μέτρα από μελλοντικό Γενικό Εισαγγελέα για την επιβολή του νόμου» ή ότι
«η ιδιωτική συμπεριφορά του αιτούντος μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο έρευνας από
την αστυνομία ή να επιχειρηθεί να ασκηθεί ιδιωτική δίωξη εναντίον του». Ως εκ τούτου, το
Δικαστήριο έκρινε ότι «η ύπαρξη της απαγόρευσης επηρεάζει συνεχώς και άμεσα την
ιδιωτική ζωή του αιτούντα».
Το άρθρο 171 καταργήθηκε στη συνέχεια το 1998.
Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ
Toonen κατά Αυστραλίας
Το 1994, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ εξέδωσε την απόφασή της στην
υπόθεση Toonen κατά Αυστραλίας δηλώνοντας ότι οι νόμοι στην αυστραλιανή πολιτεία της
Τασμανίας που ποινικοποιούν τις συναινετικές σεξουαλικές πράξεις ομοφυλοφίλων, τη
«σεξουαλική επαφή… ενάντια στην τάξη της φύσης» και τη «χυδαία απρέπεια» μεταξύ
ανδρών σύμφωνα με τις Ενότητες 122(α) & (γ) και 123 του Ποινικού Κώδικα της Τασμανίας, παραβίαζαν το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ειδικότερα, παραβίαζαν τα δικαιώματα στην ιδιωτική ζωή (άρθρο 17) και την απαγόρευση
των διακρίσεων (άρθρο 26) βάσει του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά
Δικαιώματα (ICCPR) και, κυρίως, κρίθηκε ότι η «συνέχιση της ύπαρξης» αυτών των
διατάξεων παραβίαζε το άρθρο 17, ανεξάρτητα από την αποχή από την εφαρμογή τους.
Σε αυτή τη πολύ σημαντική απόφαση, η Επιτροπή προχώρησε παραπέρα και καθιέρωσε
επίσης την αρχή ότι «…η αναφορά στο «φύλο» στα άρθρα 2, παρ. 1 και 26 [του ICCPR]
πρέπει να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει τον σεξουαλικό προσανατολισμό», που σημαίνει ότι
κάθε χώρα που έχει επικυρώσει το ICCPR πρέπει να διασφαλίζει την ισότητα ενώπιον του
νόμου ανεξάρτητα από τον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός ατόμου και να αποτρέπει τις
διακρίσεις βάσει του σεξουαλικού προσανατολισμού.
Παρά τις συνεχείς αντιδράσεις της Τασμανίας, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της
Αυστραλίας, στηριζόμενη στην απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του
ΟΗΕ στην υπόθεση Toonen, θέσπισε τον Νόμο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Σεξουαλική
Συμπεριφορά) του 1994 για να παρακάμψει τους νόμους της πολιτείας της Τασμανίας.
Αυτό αμφισβητήθηκε από την Τασμανία στο Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστραλίας
ανεπιτυχώς, οπότε και αναγκάστηκε να καταργήσει τις σχετικές διατάξεις.
Σρι Λάνκα Επέκταση της απρέπειας στις γυναίκες
Νόμος για τον Ποινικό Κώδικα (Τροποποιητικός) (Αριθ. 22 του 1995)
Η Σρι Λάνκα τροποποίησε τον Ποινικό της Κώδικα για να καταστήσει το αδίκημα της
«χυδαίας απρέπειας» ουδέτερο ως προς το φύλο, ποινικοποιώντας έτσι τη σεξουαλική
δραστηριότητα μεταξύ γυναικών για πρώτη φορά.
Νότια Αφρική
«Σεξουαλικός Προσανατολισμός» Άμεση Συνταγματική Προστασία
Η Νότια Αφρική έγινε η πρώτη έννομη τάξη στον κόσμο που παρείχε ρητή συνταγματική
προστασία από τις διακρίσεις βάσει «σεξουαλικού προσανατολισμού».
1997
Αποποινικοποίηση στον Ισημερινό
Υπόθεση Αρ. 111-97-TC
Στην υπόθεση No. 111-97-TC, το Συνταγματικό Δικαστήριο του Ισημερινού έκρινε ότι η
ποινικοποίηση της ιδιωτικής, συναινετικής σεξουαλικής δραστηριότητας ομοφυλοφίλων
σύμφωνα με το άρθρο 516 παράγραφος 1 του Ποινικού Κώδικα ήταν αντισυνταγματική.
Αυστραλία
Αποποινικοποίηση της Τασμανίας
Παρά τη συνεχή αντίσταση από την Τασμανία μετά την απόφαση Toonen του 1994 (βλ.
παραπάνω), η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Αυστραλίας θέσπισε τον Νόμο για τα
Ανθρώπινα Δικαιώματα (Σεξουαλική Συμπεριφορά) του 1994 για να παρακάμψει τους
νόμους της πολιτείας της Τασμανίας.
Ηλικία για την συναίνεση
Sutherland κατά Ηνωμένου Βασιλείου
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε στην υπόθεση “Sutherland
κατά Ηνωμένου Βασιλείου” ότι η θέσπιση μεγαλύτερου ηλικιακού ορίου συναίνεσης για
σεξουαλικές πράξεις μεταξύ ανδρών (18 αντί για 16 ετών) συνιστούσε διάκριση και
παραβίαζε το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή που κατοχωρώνεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την θέσπιση του νόμου του 2001 που εξισώνει την ηλικία συναίνεσης.
Αποποινικοποίηση στην Κίνα
Το 1997 οι νόμοι για τον «χουλιγκανισμό» στην Κίνα , οι οποίοι θεωρείται ότι
ποινικοποιούσαν την ομοφυλοφιλία, καταργήθηκαν. Σε αντίθεση με πολλές από τις χώρες,
στις οποίες ανωτέρω έγινε αναφορά , από το 1997 δεν υπήρξε περαιτέρω προώθηση στην
Κίνα της νομικής προστασίας που παρέχεται στα LGBT άτομα.
Αποποινικοποίηση στη Νότια Αφρική
“Εθνικός Συνασπισμός για Ισότητα των Γκει , Λεσβιων κλπ κατά Υπουργείου Δικαιοσύνης
κλπ”
Με την απόφαση “ Εθνικός Συνασπισμός για την Ισότητα των Ομοφυλοφίλων Λεσβιών
κλπ κατά Υπουργείο Δικαιοσύνης κλπ” , το Συνταγματικό Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής
έκρινε ότι η ποινικοποίηση της ιδιωτικής, συναινετικής σεξουαλικής δραστηριότητας
ομοφυλοφίλων σύμφωνα με το αδίκημα του κοινού δικαίου της σοδομίας (και η
συμπερίληψή της σε διάφορες νομοθεσίες) παραβίαζε τα δικαιώματα της ιδιωτικής ζωής,
της αξιοπρέπειας και ισότητας ενώπιον του νόμου και αποτελούσε διάκριση σύμφωνα με
τις Ενότητες 9, 10 και 14 του Συντάγματος της Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής 1996.
«Κατά την άποψή μου, η απόφαση αυτού του Δικαστηρίου θα πρέπει να θεωρηθεί ως
μέρος μιας αυξανόμενης αποδοχής της διαφορετικότητας σε μια ολοένα πιο ανοιχτή και
πλουραλιστική Νότια Αφρική. Με κάνει να ελπίζω ότι τα απελευθερωτικά αποτελέσματα
της εξάλειψης της θεσμοθετημένης προκατάληψης κατά των ομοφυλόφιλων και των
λεσβιών θα προκαλέσουν στον ετεροφυλόφιλο πληθυσμό μεγαλύτερη ευαισθησία σχετικά
με τη μεταβλητότητα του ανθρώπινου είδους». Sachs J στο [138]
Συγκεκριμένα, το Σύνταγμα της Νότιας Αφρικής μετά το απαρτχάιντ είναι το πρώτο που
απαγορεύει ρητά τις διακρίσεις για λόγους «σεξουαλικού προσανατολισμού» (βλ. 1996
παραπάνω).
Ο νόμος περί ασέλγειας της Μποτσουάνας έγινε ουδέτερος ως προς το φύλο
Ποινικός Κώδικας -Τροποποιητικός Νόμος 1998
Η Μποτσουάνα τροποποίησε τον Ποινικό Κώδικά της για να επεκτείνει τη διάταξη για την
«ασέλγεια», ώστε να συμπεριλάβει τις γυναίκες. Το 2003, το δικαστήριο της
Μποτσουάνας, στην υπόθεση Kanane κατά Πολιτείας, διαπίστωσε ότι η επέκταση των
διατάξεων περί βαριάς ασέλγεια για τις γυναίκες διόρθωνε την προηγουμένως μεροληπτική
διάταξη μόνο για άνδρες. Όλες οι ποινικοποιητικές διατάξεις κηρύχθηκαν
αντισυνταγματικές το 2019.
